Zosiu, słuchaj, może wpadniecie dziś do mnie? zapytała z nadzieją w głosie siostra. Tomek pojechał w delegację, a ja się nudzę z dzieciakami sama.
Zofia potarła nasadę nosa. W głowie kłębiły się pomysły na wymówki każdy wydawał się głupszy od drugiego. Tłumaczyć się pilną pracą? Basia i tak nie uwierzy, dzisiaj sobota. Powiedzieć, że jest zmęczona? Zaczną się pytania, dobre rady, pouczenia. Zofia przygryzła wargę i westchnęła, zbierając się na odwagę.
Basiu, dzisiaj nie damy rady spróbowała dodać w głos żalu. Martyna trochę się pochorowała, siedzimy w domu, nie wychodzimy nigdzie.
Po tamtej stronie przez chwilę zaległa cisza, którą przerwało ciężkie westchnienie siostry.
Och, jaka szkoda przeciągnęła Basia. Mogłybyśmy pogadać, dzieciaki by się razem pobawiły
Zofia przewróciła oczami, ciesząc się, że Basia tego nie widzi. Dzieciaki pobawiłyby się razem, oczywiście Martyna biegałaby za maluchami, podczas gdy dorosłe piją herbatę w kuchni.
Tak, naprawdę szkoda przytaknęła Zofia. Jak tylko wyzdrowieje, odezwę się na pewno.
Basia jeszcze trochę powzdychała, życzyła Martynie szybkiego powrotu do zdrowia i zakończyła rozmowę. Zofia odłożyła telefon i patrzyła przez chwilę na ekran z niemałym niedowierzaniem. Ta rozmowa trwała cztery minuty. Siostra nawet nie zapytała, co u niej o pracy, o zdrowiu, o nastroju ani słowa. Basia dzwoniła tylko po to, by upewnić się, czy będą. Czy bezpłatna opiekunka przyjdzie, to cały jej interes.
W drzwiach pokoju stanęła Martyna. Dziewczynka spojrzała uważnie na matkę.
Znowu ciocia Basia dzwoniła? zapytała.
Zofia kiwnęła głową, chowając telefon na szafkę przy kanapie. Córka weszła do pokoju i usiadła obok niej, podwijając nogi. W jej oczach malowało się coś pomiędzy irytacją a ulgą.
Mamo, ja już nie chcę tam chodzić w gości powiedziała stanowczo Martyna.
Zofia odwróciła się w jej stronę, podnosząc brwi w oczekiwaniu na ciąg dalszy. Martyna ściągnęła usta i wyrzuciła z siebie wszystko, co się nagromadziło.
Ona ciągle zwala opiekę nad nimi na mnie skrzywiła się dziewczynka. Każe pilnować, zabawiać, biegać za nimi. Najstarszy ma pięć lat! Nie jestem ich nianią, mamo.
Zofia popatrzyła na swoją dziewięcioletnią córkę i nie mogła powstrzymać dumnego uśmiechu. Martyna już teraz potrafiła jasno powiedzieć, co jej się nie podoba, bronić swojego zdania i otwarcie mówić o uczuciach. Zofia poczuła ukłucie dumy.
Nie martw się pogłaskała ją po głowie. Więcej się to nie powtórzy.
Martyna wdzięcznie się uśmiechnęła i wróciła do swojego pokoju.
Zofia utkwiła wzrok w suficie, pozwalając myślom płynąć. Dziwnie się w tej rodzinie porobiło. Basia młodsza o cztery lata, a już czwórka dzieci. Cztery! Zofia pokręciła głową. Ona ma jedną córkę, jeszcze nie do końca odchowaną. Ile jeszcze trzeba dać czasu, siły, miłości Martynie. A tu od razu czwórka.
Zofia potarła skronie i przymknęła oczy. Basia zawsze sądziła, że wychowywaniem jej dzieci powinni się zajmować wszyscy wokół rodzice, Teresa i Antoni, teściowie, sąsiedzi, znajomi, dalsza rodzina. Cała wielka rodzina pracowała na rzecz dzieci Basi. Wszyscy, oprócz niej samej.
Zofia uśmiechnęła się pod nosem. Sama zawsze radziła sobie po swojemu. O pomoc do mamy zwracała się tylko w ostateczności: gdy sama była chora albo praca ją nieomal przerosła. W pozostałych sytuacjach radziła sobie sama. Było ciężko, szczególnie na początku. Ale dała radę. I nic złego się nie stało. Martyna wyrosła na niezależną, mądrą i stanowczą dziewczynę.
A Basia z każdym rokiem była coraz bardziej bezczelna.
Zofia otrząsnęła się z ciężkich myśli i wstała z kanapy. Dziś udało się uniknąć siostry. To już mała wygrana. Przed nią czekały zwyczajne sobotnie obowiązki, których nie mogła przełożyć. Przeszła do kuchni i zaczęła rozpakowywać zmywarkę.
…Dni przemknęły w rutynie praca, domowe sprawy. W piątek wieczorem telefon zawibrował raz jeszcze. Zofia westchnęła i odebrała.
Zośka, jak Martyna? głos Basi brzmiał słodko-troskliwie. Już zdrowa?
Tak, wszystko dobrze Zofia oparła się o ścianę. Biega jak szalona.
Super! xcytowała się Basia. No to musicie koniecznie przyjechać do nas na weekend, zostać na noc!
Zofia przewróciła oczami. Znów kolejna próba wymuszenia.
Wiesz, z nocą to nie bardzo pokręciła głową. Ale rano w sobotę mogę wpaść z wizytą.
Po drugiej stronie zapadła wymowna cisza. Basia oczekiwała więcej. Po chwili westchnięcia zgodziła się na zwykłe odwiedziny.
…Sobota była szara i chłodna. Zofia ubrała kurtkę, wyszła z mieszkania i ruszyła na autobus. Pół godziny jazdy i jeszcze kawałek piechotą do bloku siostry.
Basia otworzyła drzwi i natychmiast zaczęła się rozglądać za Zofią.
A gdzie Martyna? zdziwiła się.
Ma trochę nauki przestąpiła próg Zofia. Kontrolna z matematyki przed nią.
Basia skrzywiła się, jakby połknęła cytrynę. Zamknęła drzwi z irytacją.
Martyna zrobiła się straszna Basia skrzyżowała ręce. Nie przychodzi w gości, nie dzwoni, nie pisze.
Zofia zdjęła kurtkę, powiesiła na haczyku. Z głębi mieszkania dobiegały odgłosy dziecięcej zabawy, coś z hukiem upadło. Spojrzała siostrze prosto w oczy.
Po prostu ma dość bycia nianią dla twoich dzieci powiedziała spokojnie.
Basia zapłonęła jak ogień. Jej twarz poczerwieniała, oczy wąskie od złości.
To przecież normalne! podniosła głos. Starsze pomagają przy młodszych!
Ale nie wtedy, gdy to nie jej rodzeństwo Zofia nie ustępowała.
Jakie nie jej rodzeństwo?! Basia uniosła ręce. To kuzyni!
Martyna ma dziesięć lat, Basiu zacisnęła pięści Zofia. Jest dzieckiem, nie służącą.
Basia podeszła bliżej, wlepiając w siostrę rozjuszone spojrzenie. Dzieci płakały w drugim pokoju, ale Basia ani drgnęła.
To jej się przyda! pokazała palcem w stronę Zofii. Nabierze doświadczenia!
Nie potrzebuje takich lekcji Zofia podniosła głos. Nie ma rodzeństwa.
Właśnie! wykrzyczała Basia. Niech się uczy na moich!
Zofia cofnęła się, nie wierząc własnym uszom. Basia nawet nie próbowała ukryć egoistycznych zamiarów.
Słyszysz siebie? Zofia pokręciła głową. Chcesz z mojej córki zrobić darmową opiekunkę.
I co z tego? Basia wsparła ręce na biodrach. Sama sobie nie radzę!
Po co rodziłaś czwórkę? wymknęło się Zofii, zanim się pohamowała.
Basia aż zsiniała ze wściekłości, żyły na szyi nabiegły krwią.
Masz prawie dorosłą córkę! wrzasnęła Powinna pomagać, chociaż co drugi dzień po lekcjach!
To przelało czarę goryczy. W środku Zofii pękła tama wszystko, co tłumiła, wylało się naraz.
Rozbestwiłaś się do granic syknęła. Zrzucasz swoją odpowiedzialność na wszystkich dookoła.
Ja tylko proszę o pomoc! krzyczała Basia.
Nie, wymagasz! Zofia sięgnęła po kurtkę. Wydaje ci się, że cały świat ci coś jest winien.
Rodzice mi pomagają! Basia tupnęła nogą. Teściowa tak samo! A wy zawsze z wymówkami!
Rodzice są już starzy, potrzebują odpoczynku, nie tego żeby latać za wnukami Zofia wciągnęła kurtkę.
Im to sprawia radość! Basia złapała ją za rękaw.
Zofia wyrwała się i cofnęła do drzwi. Basia stała, czerwona z gniewu.
Więcej tu nie przyjdziemy powiedziała przez zęby Zofia, otwierając drzwi. Szukaj sobie niani gdzie indziej.
Zatrzasnęła drzwi za sobą, nie oglądając się na okrzyki.
Zadzwoniła mama tego samego wieczoru. Zofia zobaczyła jej imię na ekranie i odebrała.
Zofio, co ty narobiłaś? Głos Teresy łamał się ze wzburzenia. Basia płacze, przeżywa jak nigdy! Doprowadziłaś siostrę do płaczu!
Mamo, powiedziałam jej tylko prawdę odpowiedziała Zofia, siadając na kanapie.
Jaką prawdę? matka podniosła głos. Że odmawiasz pomocy własnej siostrze?
Pomagać to nie to samo, co być niewolnicą ścisnęła mocniej telefon Zofia.
Ona sama z czwórką dzieci! jęczała Teresa. Tomek ciągle w trasie! Jest jej ciężko!
To był jej wybór Zofia była twarda. Nie mój i nie mojej córki.
Martyna mogłaby się czasem zaopiekować maluchami! matka nie odpuszczała. Wszyscy pomagają Basi jak mogą, tylko ty taka wyjątkowa!
Nie będzie mojej córki nianią dla nie swoich dzieci przerwała Zofia.
To przecież rodzina! matka prawie krzyczała To wasi bliscy!
Zofia podeszła do okna. Za szybą zapadał granatowy zmierzch, latarnie rozświetlały ulice.
Mamo, jeśli ty i tata chcecie poświęcić życie wnukom Basi, to wasz wybór powiedziała spokojnie Zofia. Ale ja się na to nie piszę.
Jesteś egoistką! weszła do tonu oskarżenia matka.
Mam własną rodzinę Zofia nie drgnęła. Męża, córkę. I nie będę żyła życiem siostry.
Zakończyła rozmowę, zanim matka cokolwiek zdążyła odpowiedzieć. Telefon opadł na kanapę, Zofia ukryła twarz w dłoniach.
Ciepłe ramiona objęły ją od tyłu. Martyna przytuliła się do mamy, opierając głowę o jej ramię.
Mamo, wszystko słyszałam wyszeptała delikatnie.
Zofia odwróciła się i przytuliła córkę mocno, wdychając zapach dziecięcego szamponu.
To wszystko dla ciebie, Martyna pogładziła ją po głowie i nadal tak będzie.
Martyna podniosła wzrok na mamę i uśmiechnęła się. Była w tym uśmiechu cała wdzięczność i miłość.
Wiem, mamo ścisnęła dłoń Zofii. Dziękuję.
Stały tak razem przy oknie, patrząc na wieczorną Warszawę gdzieś tam na drugim końcu miasta Basia pewnie żaliła się teściowej, a mama wydzwaniała po rodzinie, narzekając na wyrodną córkę. Ale tutaj, w tym mieszkaniu, panowały spokój i czułość.
Zofia podjęła decyzję i nie zamierzała się cofnąć. Nawet jeśli miała za to zapłacić relacjami z siostrą i matką. Martyna była najważniejsza. To jej dzieciństwo, jej prawo do wolności, jej czas, by być dzieckiem.
