Strażnicy

– Proszę pani, może mnie pani przepuścić!

Ktoś szturchnął mnie w plecy i, chcąc nie chcąc, zrobiłam jeszcze jeden krok do przodu. Kurczowo trzymałam uchwyty wózka, żeby nie poślizgnąć się na oblodzonym chodniku. Rozpięty płaszcz, jak zwykle, płatał mi figle jego fałdy zasłaniały powód, dla którego idę tak powoli, a jeszcze do tego środkiem chodnika.

– Ojej, przepraszam!

Dziewczyna, która najwyraźniej gdzieś się spieszyła, wyprzedziła mnie, ale gdy tylko dostrzegła wózek Szymka, przyhamowała. Siedział spokojnie, z rękami na kolanach, nie próbując mi pomagać po tak śliskiej nawierzchni bardziej by przeszkadzał, niż pomógł, kręcąc kołami swojego niezgrabnego wózka.

Westchnęłam i skinęłam głową dziewczynie:

– Nic się nie stało, leć dalej!

Patrzyłam za nią przez chwilę, potem poprawiłam Szymkowi czapkę i wróciłam do uchwytów wózka.

– Jedziemy dalej? Trochę czasu jeszcze mamy, choć, tradycyjnie, bardzo mało.

– Mamo, a dałoby się znaleźć chwilę, żebyśmy nie szli dziś tylko do przychodni? Szymek spojrzał na koniec chodnika i w końcu uchwycił obręcz koła.

– Szymon, usiądź, proszę, spokojnie. Sama sobie poradzę tu jest najgorzej, dalej już odśnieżone, widzisz? Przejdziemy przez ulicę i wtedy będziesz sam kręcił.

– W porządku.

– Ale właściwie, dlaczego pytasz? Czego ci trzeba?

Szymek zawahał się:

– Witek mówił, że na Mickiewicza otworzyli nowy sklep z modelami. Mają tam farbkę, która mi się skończyła.

– Szymek, nie damy rady tam dziś podjechać, to kawał drogi, a pogoda może znowu się zepsuć zapowiadają opady śniegu na wieczór. Poza tym drugi raz zjeżdżać z tobą na dół… urwałam, widząc jak syn się zasmucił. Zgodzi się, jak zwykle, z moimi racjami, ale będzie mu przykro. Może pójdę sama? Napisz mi, jaką farbkę kupić, a ty zostaniesz z babcią Weroniką.

– Tylko, że babcia Weronika dziś miała przesadzać kwiaty Kto mnie przypilnuje z szachami?

– Babcia się nie wykręci, rewanż przecież był zapowiedziany, pamiętasz? W ostatnim meczu ograłeś ją trzy razy i teraz domaga się powtórki. Mówiła też, że nauczy cię grać w pokera.

– Ale poker to karcianka, mamo!

– Oj, synku! Poker to cała filozofia, nie tylko gra! I wbrew pozorom bardzo przydatna!

– Ty umiesz grać?

– Odrobinę. Babcia też mnie uczyła. Ale ja nie mam głowy do liczb takiej, jak ty. Zawsze przegrywam, bo nie obliczam wszystkiego tak dobrze.

– Czyli prawie jak szachy?

– Bardzo podobnie!

– Dobra, zostanę z babcią, ale

– Synku, wiem, że chętnie byś sam pojechał do tego sklepu. I dowiozę cię tam, obiecuję. Tylko poczekajmy do cieplejszych dni, wtedy będziemy chodzić w tamtą stronę codziennie. A obok jest park, kaczki twoje ulubione Zgoda?

– No dobrze

– Wspaniale. To powiedz jeszcze, jakiej farby szukać, bo już nie pamiętam.

– Czerwona! Ale nie taka, jak mam na huzarach. Musi być inna

Szymek z ożywieniem tłumaczył mi, jakiej dokładnie farbki szukać, a jego dłonie znów znalazły się na kolanach. Westchnęłam cicho, kiwając porozumiewawczo głową, i ruszyłam dalej. To był codzienny, mozolny marsz, który coraz częściej wydawał mi się wyprawą krzyżową.

Moje życie podzieliło się na przed i po dwa lata temu.

Tamtego dnia dostałam premię i już planowałam, co przygotuję dla syna i męża na kolację, kiedy do biura weszła blada jak ściana Anka:

– Lena, do ciebie dzwonią, a nie odbierasz

Poczułam mrowienie w dłoniach i ciemność przed oczami.

– Co się stało?!

– Szymon Tylko się nie denerwuj! Żyje! Zabrali go do dziecięcego szpitala wojewódzkiego.

Kierowcę, tego, który potrącił Szymka, zobaczyłam dopiero w sądzie. Ani razu nie spojrzał mi w oczy, ale było mi to już obojętne. Wiedziałam, że odwiedzał Szpital i próbował spotkać się ze mną. Ale wtedy myślałam tylko o synu.

Cóż warte były jego przeprosiny? Mogły mi otworzyć drzwi OIOM-u? Mogły zwrócić Szymkowi sprawność? Cofnąć czas i naprawić tamtą straszną chwilę, która przeorała całe nasze życie?

– Dokąd tak pędziłeś? zapytałam go tylko.

– Mama umierała Nie powiedziała mi o chorobie, ukrywała wszystko do końca Zadzwoniła, żebym się pożegnał Nie zdążyłem tłumaczył przez łzy.

– Wiem

Nie ulżyło mi po tej rozmowie ani trochę. Myślałam wtedy tylko o Szymku. Ta straszna sala z napisem Reanimacja została za mną, ale to nie sprawiło, że poczułam się lepiej. Musiałam być przy synu nie rozmawiać z tym mężczyzną.

– Zdążyłeś do mamy? rzuciłam przez ramię, wychodząc już z sali przesłuchań.

– Nie

Więcej się nie odezwaliśmy. Na kolejnych rozprawach obecny był już tylko mąż, a ja praktycznie nie opuszczałam szpitala.

– Sprawa trudna przełożony oddziału sortował dokumenty, nie patrząc na mnie. Matka, która słyszy, że nic już nie będzie dobrze Rozumiałam od razu. Lekarz opowiadał o rehabilitacji, nowych metodach, a ja w myślach powtarzałam tylko: Szymek nigdy nie będzie chodził. Nigdy. Słowa specjalistów nic nie zmienią to po prostu niemożliwe. Zgroza Utracona przyszłość

Nie myślałam wtedy o sobie, ani o mężu, ani o problemach, które powoli zaczęły kiełkować między nami. Zawsze byliśmy blisko, a wtedy nagle znalazłam się po jednej stronie, on po drugiej. Ja pogodzona z rzeczywistością, on nie mogący się pogodzić.

– Co ty wyprawiasz?! Musimy chwytać się każdej szansy! mąż niemal krzyczał.

– Nie ma żadnej szansy Rozumiesz?

– Głupstwa! Jak nasi lekarze nie potrafią, znajdziemy innych!

– Dobrze. Szukajmy.

– Ja przecież pracuję! Kiedy ja mam jeszcze tym się zajmować?

– Słyszysz siebie? To twój syn!

– Twój też!

Szukałam. Lekarzy, klinik, możliwości, które choć trochę przywróciłyby Szymkowi nadzieję. Ale zdarza się, że cuda gdzieś się gubią. Może los, który niesie je w swoim koszyku, po prostu czasem je upuszcza na ścieżce. Ktoś się potknie, coś pominie i cud zginie w trawie.

Cud przeznaczony dla Szymka gdzieś przepadł. Szybko zrozumiałam, że musimy żyć dalej z tym, co mamy.

Mówić, że było ciężko nic nie powiedzieć

Praca porzucona, bo musiałam być przy synu. Niedomówienia z mężem, które z czasem przerodziły się w awantury, tak głośne, że aż Szymek chował głowę pod poduszkę. Starałam się opanowywać, ale ten wyrzut w oczach ukochanego był nie do zniesienia.

– Gdybyś go odbierała po lekcjach, jak inne matki, nic by się nie stało!

Ten lodowaty głaz rozpętał między nami prawdziwą burzę. Po tym mąż się opamiętał, przepraszał, ale już czułam w sercu te zimne igły, które wypełniły nasz dom chłodem.

– Wyjdź

Przyszedł drugi cios, jeszcze bardziej bolesny, gdy spakował się i wyszedł trzaskając drzwiami, budząc Szymka.

– Mamo, co się stało?

– Śpij synku. Zło sobie poszło

– Na zawsze?

– Tak, na zawsze. Jesteśmy sami i już nas nie skrzywdzi.

Poczułam ulgę? Nie. Wręcz przeciwnie wszystko jeszcze bardziej się pogmatwało. Wiedziałam, jak trudno będzie Szymkowi to pojąć i próbowałam mu pomóc jak tylko potrafiłam.

Właśnie wtedy przez przypadek wpadły mi w ręce figurki żołnierzyków.

– Zobacz, Szymek!

– A co to?

– Żołnierzyki. Ale trzeba je samemu pomalować.

– Po co?

– By były podobne do prawdziwych.

– A dlaczego oni są tak śmiesznie ubrani? Szymek obracał w dłoniach jeźdźca, którego wyciągnęłam z pudełka.

– To husaria. Nie współczesne wojsko.

– A co to za jedni?

– Zaraz ci o nich opowiem!

Siadaliśmy razem na dywanie, wertowaliśmy książki i zastanawialiśmy się, jak najładniej pomalować figurki. Patrzyłam wtedy z zapartym tchem, jak Szymek ożywa. Pomysł okazał się strzałem w dziesiątkę.

Po roku Szymek miał już całą armię. Wieczorami urządzaliśmy bitwy, kłócąc się o rolę dragonii i piechoty w różnych bataliach.

– Mamo! Ty jesteś Napoleon! Masz się zachowywać jak należy!

– Przestań wydawać rozkazy! Masz własną armię!

– Nie oszukuj, bo przekłamiesz historię! oburzał się Szymek, gdy przesuwałam modelki po dywanie.

– Gdyby tylko można było tak naprawdę, synku szeptałam, ustępując i przesuwając oddział Górskiego jeszcze dalej na krawędź dywanu.

Tata zniknął z życia Szymka na dobre, gdy tylko u jego nowej partnerki urodziło się dziecko. Dowiedziałam się o wszystkim od byłej teściowej, która przyszła do mnie, by jakoś złagodzić tę wiadomość.

– Lenko, wybacz nam Za wszystko

– O matko, co ty!? Jesteście jedynymi, którzy naprawdę mi pomagają! Bez ciebie i Szymek, i ja byśmy sobie nie dali rady!

– Oni wyjeżdżają

– Dokąd?! prawie upuściłam czajnik, którym nalewałam herbatę.

– Za granicę. Wszystko gotowe. Ja już niepotrzebna Synowa ma swoją mamę. Tylko raz pozwoliła mi zobaczyć wnuczka. Tyle Była rodzina i nie ma już nic

– Przecież nie jesteśmy obcy! Szymek jest twoim wnukiem!

– Lenko, proszę, nie wygłupiaj się. Ja już wszystko zrozumiałam. To nie tak miało być!

– Może jednak dobrze się stało. Nie potrzebujemy nikogo, komu nigdy na nas nie zależało. W końcu ta kobieta była w jego życiu zanim urwałam.

– Tak, zanim

– Widzisz? Może los wcale nie taki zły. Od zdrajców trzeba się odcinać. On mnie zawiódł, a nie ty. Nasza więź pozostaje, mój syn potrzebuje babci, ja pomocy. Jesteś moją rodziną i nie chcę cię stracić.

Weronika początkowo nic nie odpowiedziała. Tylko mnie przytuliła, rozwiązując w głowie swój ból.

Dzięki tej rozmowie wiedziałam mam Szymka i Weronikę. Nikogo więcej. Nawet Anka, niegdyś moja najbliższa przyjaciółka, stopniowo przestała się odzywać, tłumacząc, że nie potrafi patrzeć na Szymka w takim stanie.

Nie miałam jej tego za złe. Ułożyła sobie życie, w jej nowej rzeczywistości nie było miejsca na cudze dramaty.

Oglądałam jej zdjęcia na Facebooku, serdecznie jej życząc w końcu przez lata byłyśmy sobie bardzo bliskie.

Po latach dostałam wiadomość od Anki, pytała, co u nas, czy nie trzeba pomóc nie odpisałam. Wiedziałam już, że nie chcę obciążać innych własnym smutkiem.

A problemów było pod dostatkiem.

Z jednymi radziłam sobie sama, z innymi pomagała mi Weronika. Dzięki niej mogłam wrócić do pracy zostawiałam Szymka pod jej opieką, a ona przychodziła, gotowała, sprzątała, a potem pomagała z wózkiem.

Zaniesienie Szymka z czwartego piętra starego bloku bez windy było coraz większym wyzwaniem. Jeszcze sobie radziłam, bo był chudy i lekki, ale wiedziałam, że przyjdzie dzień, kiedy nie dam rady wynieść własnego syna na dwór.

Chodziłam po urzędach, domagałam się płyty najazdowej. Bezskutecznie. Przebić się przez urzędy było trudniej niż sięgnąć po gwiazdkę z nieba.

– Lenko, a może dom kupimy? Może nawet pod miastem, ale tam będzie lepiej, Szymek będzie miał kontakt z przyrodą przekonywała Weronika po kolejnej nieudanej wizycie w urzędzie.

– Ale jak z zabiegami, masażem, szkołą? Szymek interesuje się komputerami, a na wsi nie będzie mu gdzie się uczyć, a i internetu porządnego nie ma. Taka przeprowadzka to nie dla nas, czego byśmy nie chcieli.

– Chyba masz rację, córeczko. Twoje zdanie najważniejsze.

Rozważałam wymianę mieszkania na parterowe. W nowych blokach z windą i podjazdami ceny były zaporowe, raty kredytu nie do udźwignięcia przy kosztach leczenia.

Dwóch pośredników, których prosiłam o pomoc, tylko rozkładało ręce. Mała dwójka na czwartym bez windy kto by się na to zamienił?

Byłam zła, zazdrosna nawet o tych, którzy mogli urządzić swoje życie. Dlaczego byłam tak bardzo zależna od losowych okoliczności, od czyichś decyzji?

Ale los, jakby przypomniał sobie o nas.

W ten sam dzień, kiedy na chodniku o mało nie przewróciła mnie spiesząca się dziewczyna, w naszym życiu pojawił się Pan Janusz.

– Może pani pomóc?

Usłyszałam za plecami, kiedy walczyłam z zaspą przy przejściu. Głos był starszy, czuły.

– Dziękuję, poradzę sobie! odparłam.

Nie przejął się moją odpowiedzią. Odsunął mnie od wózka, wręczył mi siatkę z mandarynkami i przejął stery.

– Trzymaj mocno, ja je uwielbiam, a jak będziesz grzeczny, to się podzielę! Jedziemy!

Nim się obejrzałam, gładko wywiózł Szymka przez najgorszy śnieg, a mi aż zabrakło słów.

– Gdzie państwa odprowadzić? Mam czas.

– Naprawdę, nie trzeba, sami sobie poradzimy.

– Jesteś ładna, ale uparta! śmiał się pan Janusz, dzieląc mandarynkę połówkami między mnie i Szymka. Co, nie mogę dać się przejść z kimś miłym?

– No nie wiedziałam, co odpowiedzieć, ale poczułam do niego sympatię.

Przychodnia się udała, a następnego dnia w południe ktoś zadzwonił do drzwi.

– Dzień dobry, można w gości?

Zanim zdążyłam zareagować, Szymek już zawołał:

Dziadek Janusz! Fajnie, że przyszedłeś! Mamo, zaproś go!

Potem wszystko potoczyło się szybko. Pan Janusz rozwiązał większość moich problemów z mieszkanem.

– Lenka, rozmawiałem z sąsiadami, rodziną Borków z parteru w sąsiedniej klatce. Chcą się zamienić. Dziś wieczorem obejrzą twoje mieszkanie. Zaproponuj, żeby ci dopłacili na remont, bo twoje jest w dużo lepszym stanie. Ty się nie martw o resztę, ja pomogę, ręce jeszcze mam sprawne.

– A jeśli im się nie spodoba?

– Są już zdecydowani. I słowni.

– Skąd pan ich zna?

– Z garaży, sąsiedzi mówią o nich od lat!

– Jak pan to zrobił?

– Z ludźmi trzeba po prostu rozmawiać!

I rzeczywiście, niedługo później przeprowadziliśmy się na parter. Przemierzałam nowe, puste pokoje i prawie płakałam, widząc szerokie przejścia, które pan Janusz z sąsiadami poszerzał pod wózek Szymka.

Pojawił się też nowy podjazd.

Na początku przepraszałam sąsiadów za niedogodności.

Proszę się nie martwić, Leno. Wszystkiego dobrego dla synka!

Patrząc na ludzi, którzy nie uciekali od nas wzrokiem, zapytałam pana Janusza:

– Czemu oni są tacy uprzejmi? Na ulicy przeważnie unikają mnie i Szymka.

– Boją się, Lenka. Biedy jak zarazy.

– Czego?

– A bo ja wiem? Może przypomnieli sobie, że są ludźmi.

Powód ich życzliwości dobrze znał. Sam chodził po mieszkaniach, opowiadał o mnie i Szymku, rozmawiał z każdym, wzbudzał empatię.

A ja byłam mu tak wdzięczna, bo okazało się, że znalazł również lekarza, który dał Szymkowi iskierkę nadziei.

– Pani Leno, to cień szansy. Ale nie wolno jej wypuścić! Trzeba spróbować. Wyjazd do Warszawy, tam mój przyjaciel jest chirurgiem, może coś doradzi.

– Boję się, że nie stać mnie na taką operację

– Nie martw się, Lenka! przerwała Weronika. Sprzedam swoje mieszkanie, mój syn też pomoże. Nie zaprzeczaj i nie odmawiaj. Szymek to mój wnuk, twój syn. Teraz musimy być razem.

Kiwnęłam tylko głową. Teraz już wiedziałam Szymek jest ważniejszy niż wszystko inne.

Operację przeprowadzono po pół roku. Szymek wciąż chodził na kulach, chwiejnie, ale płyta najazdowa przestała być potrzebna. Znalazłam inną rodzinę, której ją przekazałam, bo była im potrzebna jak powietrze.

– A pani chłopiec?

– Już chodzi. Na kulach, ale zaraz będzie lepiej.

– Może poda mi pani kontakt do lekarza? Może nam też się uda?

– Oczywiście, nie wolno rezygnować z żadnej szansy!

– Jak pani to wytrzymała?

– To nie moja zasługa. Od jakiegoś czasu wierzę, że anioły istnieją. W moim życiu jest ich kilku, wszyscy mnie chronią.

– Naprawdę?

– Tak. A na czele mój anioł stróż pan Janusz Węgrzyn. Mój i Szymka, prawda, Szymon?

Szymek spojrzy na nas znad ławki, uśmiechnie się filuternie, podniesie się niezdarnie i puści oczko do małej Zosi, która bez przerwy będzie trajkotać o swoim nowym wózku.

Mamo, mogę z Zosią przejść się kawałek? Niedaleko!

Złapię mamę Zosi za rękę, a ona nieśmiało się uśmiechnie.

Oczywiście A my możemy się przysiąść? Nie przeszkadzamy?

Czemu nie! Dla wszystkich starczy lodów!

W tej rodzinie też zrobi się ciszej. Wprowadzi się tam mała, krucha jeszcze nadzieja.

I nie ma co się jej bać.

Bo jeśli się jej pozwoli, szybko urośnie, zmieniając cały świat tych, którzy ją przyjmą. I chociaż rzeczywistość nie zawsze spełni oczekiwania, na początek wystarczy, że znów pojawi się śmiech, a nieszczęście usiądzie w kącie obrażone, że ktoś je przegonił.

Bo życie zacznie płynąć własną melodią, coraz wyraźniej, aż nadzieja stanie na nogi, okrzepnie i roztańczy się wśród tych, dla których Szymek będzie jeszcze długo prosił o kolejny los.

Proszę cię, losie Daj jeszcze jeden bilet Mnie już raz pomogłaś!

A los, nie tłumacząc się nikomu, znów zwinie samolocik z papieru i puści go w świat, nucąc coś pod nosem, rozglądając się komu jeszcze dać kęs szczęściaTego wieczoru, kiedy już wszyscy rozchodzili się do domów, a powietrze pachniało ostatnim śniegiem i nieśmiałą wiosną, Szymek siadł przy oknie. W rękach trzymał swoją najnowszą figurkę wreszcie miał tę właściwą, czerwoną farbkę. Malował skrupulatnie, każdą linię prowadząc z takim skupieniem, jakby od tego zależał los całej armii.

Mamo powiedział nagle czy myśli, że jak dorosnę, to już zawsze będzie dobrze?

Usiadłam obok i objęłam go mocno.

Synku, nawet jeśli czasem będzie źle, to już wiemy, jak sobie radzić, prawda? Nauczyliśmy się tego razem.

Spojrzał na mnie poważnie, potem lekko się uśmiechnął. To kiedy pójdziemy do kaczek?

Jak tylko słońce stopi śnieg. A potem, kto wie Może w końcu zrobią ten turniej szachowy, na który tak czekasz?

A ty mi kibicujesz?

Najmocniej, jak potrafię.

Za oknem ktoś przechodził, niosąc pod pachą duży bukiet tulipanów. Szymek patrzył chwilę, potem wrócił wzrokiem do figurki. Wiesz, mamo, mam taki pomysł. Jak już będę całkiem zdrowy, będę pomagał innym dzieciom z wózkami. I nigdy nie zapomnę, że to jest najważniejsze po prostu być razem, iść choćby i powoli, ale wspólnie.

Przytuliłam go mocniej, a mój własny cień ten dawny, pełen strachu rozpłynął się w świetle zachodzącego słońca. Nadchodziła wiosna, powoli i niepewnie, lecz jednak. I wiedziałam, że z każdą kolejną jej oddechem my także się odrodzimy: może pokaleczeni, trochę inni, ale silniejsi.

A kiedy wieczorem usłyszałam zza ściany dochodzący śmiech Szymka i Zosi, i głośne: Szachmat! pomyślałam, że tyle właśnie wystarczy, by być szczęśliwym. Tyle, i aż tyle.