Wiesz, że w końcu nam się udało? spytałam Marcina, stojąc pośrodku pustego pokoju z kluczem w dłoni. Metal był zimny i ciężki, ściskałam go tak mocno, że wyżłobione ząbki zostawiły na skórze czerwone ślady.
Wiem odpowiedział, obejmując mnie od tyłu i opierając brodę na mojej głowie. Nasze.
Nasze. Słowo brzmiało tak nieswojo, że powiedziałam je na głos, żeby sprawdzić, jak wybrzmiewa w ścianach, które jeszcze pachniały świeżą farbą. Z Marcinem przez pięć lat tułaliśmy się po wynajmowanych mieszkaniach. Najpierw malutka kawalerka u koleżanki Joli na Pradze, później dwa pokoje we współdzielonym lokum przy Grochowskiej, potem kolejna kawalerka, już porządna, lecz z właścicielką, która pojawiała się bez zapowiedzi i sprawdzała, czy dobrze przechowujemy jej garnki. Pięć lat. Ja miałam czterdzieści dwa, Marcin czterdzieści sześć. Dorośli ludzie, a potrzebowaliśmy pięciu lat oszczędzania, rezygnowania z urlopów, dodatkowych prac i jednego prezentu od mamy na okrągłą rocznicę, by w końcu stanąć na podłodze, która należy do nas.
Mieszkanie nie było duże. Dwa pokoje w bloku na Mokotowie, trzecie piętro, okna wychodziły na podwórko. Marcin powtarzał, że z tego, co oglądaliśmy, to najlepszy wybór, i zgadzałam się z nim, choć gdy pierwszy raz weszliśmy tu z pośrednikiem, byłam trochę przerażona ciasnotą przedpokoju. Tu zmieści się tylko jedna szafa i to trzeba wybrać, która. Ale potem zobaczyłam kuchnię. Wychodziła na wschód i rano wpadało tu słońce. Od razu wyobraziłam sobie, jak piję kawę i patrzę na gołębie budzące się pod drzewami. I to wystarczyło. Decyzja zapadła.
Wprowadziliśmy się w połowie września, remont dopiero się skończył, farba jeszcze trochę pachniała. Marcin wnosił kartony, ja rozstawiałam naczynia, spieraliśmy się, gdzie postawić kanapę, śmialiśmy się, bo oboje chcieliśmy ją przy oknie a okno jedno. W końcu ustawiliśmy ją na środku i okazało się, że to nawet lepiej. Sąsiadka z dołu, starsza pani Helena, zapukała do drzwi i przyniosła szarlotkę. Powiedziała, że cieszy się, że są wreszcie normalni ludzie. Pomyślałam wtedy: oto, czym jest swoje.
Ale jeszcze tego pierwszego wieczoru, gdy siedzieliśmy na podłodze i jedliśmy szarlotkę prosto z blachy, bo stół jeszcze nie był skręcony, Marcin nagle spoważniał.
Muszę zadzwonić do mamy powiedział. Obrazi się, jeśli jej nie zaprosimy na nowe mieszkanie.
Odłożyłam kawałek ciasta.
Marcin…
No, Haniu. To w końcu mama.
Wiem, że mama. Proszę cię tylko o jeden dzień. Jeden dzień tylko dla nas.
Dobrze, zgodził się. Jeden dzień. W sobotę ją zaprosimy.
Kiwnęłam głową. Jeden dzień dla nas. To już coś.
O swojej teściowej, Władysławie, mogę mówić długo, a i tak nie powiem wszystkiego. Najważniejsze w niej nie to, co robi, tylko jak robi. Nigdy nie krzyczy. Nigdy się nie złości głośno. Wchodzi do pokoju, rozgląda się powoli, z miną, jakby czegoś szukała, co nie stoi na miejscu i zawsze znajduje. Potem mówi o tym tak, jakby robiła ci przysługę: Haniu, chciałam ci tylko powiedzieć, że ta półeczka trochę krzywo wisi, może nie zauważyłaś. Zauważyłam. Tak właśnie ją powiesiłam, bo ściana jest krzywa i inaczej się nie da. Ale tłumaczyć to Władysławie, to jak tłumaczyć wiatrowi, czemu nie wieje tam, gdzie by się chciało.
Ma siedemdziesiąt jeden lat. Całe życie przepracowała jako główna księgowa w fabryce i przywykła, że to ona ma ostatnie słowo. Z mężem, Zygmuntem, spokojnym człowiekiem zakochanym w wędkowaniu i starych polskich filmach, rozmawia jak z podwładnym. Nie szorstko. Po prostu ostatecznie. Zygmunt dawno nauczył się nie sprzeciwiać. Marcin, wychowany w tym domu, też.
Zorientowałam się już podczas trzeciego miesiąca naszej znajomości. Pojechaliśmy z Marcinem do jego rodziców, Władysława urządziła elegancki obiad. Zapytała, czym się zajmuję. Odpowiedziałam, że projektuję grafiki w agencji reklamowej. Skinęła głową i stwierdziła: To pewnie nie jest trudne. Bez złośliwości. Po prostu suchy fakt. Zamilkłam i zjadłam schabowego. Od tamtej pory zawsze milczałam i coś jadłam.
Robiłam tak przez osiem lat. Od naszego ślubu. I przez pięć z nich, gdy mieszkaliśmy kątem, Władysława regularnie przypominała mi, że porządni ludzie mają własne mieszkanie przed czterdziestką. Nie mówiła tego wprost o nas. Opowiadała o sąsiadce Marysi a zobacz, kredyt wzięła w wieku trzydziestu lat albo o siostrzeńcu, który kupił dwupokojowe chociaż zarabiał mniej niż wy, Haniu, wiem o tym. Ona zawsze wszystko wiedziała. O wszystkich.
Aż w końcu mieliśmy swoje mieszkanie i w sobotę urządziliśmy parapetówkę. Siostra Marcina, Kasia z mężem, moja przyjaciółka Anka, dwóch kolegów Marcina z pracy. No i oczywiście Władysława z Zygmuntem.
Przyjechali pierwsi. Usłyszałam dzwonek i poczułam, jak coś ściska mnie w środku. Nie mocno. Po prostu znajome napięcie, jak przed egzaminem, z którego powinnaś zdać, ale się boisz.
Marcin otworzył drzwi. Władysława weszła z wielkim słoikiem kiszonych ogórków i tortem w pudełku. Za nią Zygmunt z butelką szampana i miną, jakby wiedział, że wieczór potrwa długo.
No to już jesteśmy, rzuciła Władysława, rozglądając się.
Pauza trwała może trzy sekundy, ale ja ją znałam już na pamięć. Oglądała przedpokój. Szafka na buty, lustro, półka na klucze. Wieszak, kupiony w Domluxie za rogiem.
Mały przedpokój, powiedziała w końcu. Nie z dezaprobatą. Po prostu stwierdziła fakt.
Ale przytulny, odparł Marcin.
No tak, no tak, już szła do pokoju.
Szłam za nią i patrzyłam na nasze mieszkanie jej oczami. Kanapa nie pod oknem. Regał trochę się chyli, bo w bloku podłogi nigdy nie są idealne. Kupione przeze mnie beżowe zasłony, liczyłam, że zrobią jasno i nowocześnie. Teraz zastanawiałam się, co powie na zasłony.
Jasne wzięłaś, stwierdziła. Prędko się pobrudzą.
Zawsze można wyprać, odparłam.
Spojrzała na mnie. Bez irytacji. Po prostu tak, jak patrzy się na kogoś, kto mówi coś oczywistego, ale nie do końca na temat.
Oczywiście, da się. Mówię tylko.
Zygmunt cicho przeszedł do kuchni i zaczął patrzeć przez okno. Byłam mu wdzięczna.
Goście zbierali się do siódmej. Zrobiło się głośno, wesoło. Anka przyniosła ogromny bukiet pomarańczowych chryzantem, które stanęły w wazonie na parapecie i zrobiły kuchnię radosną. Kasia, siostra Marcina, objęła mnie mocno i szepnęła: Wreszcie macie swoje, Hanka. Tak się cieszę! Koledzy, Tomek i Paweł, od razu znaleźli wspólny temat z Zygmuntem: o łowieniu na Mazurach. W pewnym momencie wszyscy trzej siedzieli przy drzwiach i gadali o stawie pod Wyszkowem. Trzeba ich było wołać do stołu dwa razy.
Władysława siadła na czele stołu. Nie dlatego, że ją tam posadziliśmy. Po prostu zawsze siada tam, gdzie uzna za słuszne. Piła mało, jadła powoli, czasem rzuciła coś o sąsiadach ze swojego bloku na Ochocie, czasem dopytywała o ceny remontu i kiwała głową jak ktoś, kto dawno wszystko wie.
W pewnym momencie Anka opowiadała zabawną historię o pierwszym wynajmowanym mieszkaniu, w którym gaz zapalał się tylko, gdy klepnęło się go dłonią. Wszyscy się śmiali. Władysława też się uśmiechnęła. Potem powiedziała:
To dlatego, że młodzi wynajmują byle co. Trzeba było szukać porządniej.
Anka przestała się śmiać. Dolałam jej wina.
Po deserze Kasia z mężem musieli jechać po dzieci do teściów. Później wyszli Tomek z Pawłem. Potem Anka objęła mnie w przedpokoju i wyszeptała: Trzymaj się, z takim tonem, że wiedziałam, iż obserwowała cały wieczór uważniej niż sądziłam.
Zostaliśmy we czworo. Marcin sprzątał ze stołu, ja zmywałam. Zygmunt przysnął na kanapie z pilotem w dłoni. Władysława przyszła do kuchni.
Pomogę ci zaproponowała.
Nie trzeba, poradzę sobie.
No to nie trzeba. Stanęła przy oknie i patrzyła na podwórko. Po chwili powiedziała: Mieszkanie niezłe. Małe, wiadomo, ale wytrzymać się da.
Wytarłam talerz.
Podoba mi się odpowiedziałam.
Tobie zawsze podoba się to, co jest. To dobre, prawdziwe. Marcin ma z tobą łatwo.
Nie wiedziałam, czy to komplement. Może nawet ona sama nie była pewna.
Hanka, chciałam zapytać odwróciła się, spojrzała mi prosto w oczy. Głos miał inny. Nie cieplejszy, nie twardszy. Po prostu bardziej rzeczowy. Dacie mi klucze?
Odłożyłam talerz.
Słucham?
Duplikat kluczy. Chciałabym czasem przychodzić. Pomóc wam. Marcin pracuje do późna, ty też. Mogłabym wpadać w ciągu dnia, zerknąć, czy wszystko w porządku. Podlać kwiatki, przetrzeć kurz. Nie ciężko mi, jestem na emeryturze.
Milczałam przez kilka sekund.
Władysławo, doceniam, ale nie potrzebujemy pomocy.
Jak to nie? lekko się zmarszczyła, nadal spokojna. Nie twierdzę, że sobie nie radzicie. Chcę tylko pomóc. To nie to samo.
Dajemy sobie radę.
Nie upieraj się, Hanka. Klucz to tylko klucz. Nie jestem przecież obca. Jestem matką Marcina.
Wszedł Marcin z ostatnim stosem talerzy. Spojrzał na mnie, potem na matkę. Coś wyczuł, bo pozostał w kuchni.
Co się stało?
Nic się nie stało, powiedziała Władysława. Proszę o duplikat kluczy, żebym mogła wam pomóc. To normalne, Marcin. Kiedy twoja ciotka Basia miała mieszkanie na Ursynowie, ciocia Hela też miała klucze, nikt nie narzekał.
Marcin spojrzał na mnie.
Hanku?
Właśnie wtedy wszystko się rozgrywało. Czułam to nie głową, a gdzieś pod mostkiem. Osiem lat milczałam i gryzłam się w język. Osiem lat myślałam: trudno, nie warto się kłócić. Za każdym razem coś we mnie się zmniejszało. Trochę. Ale przez osiem lat zbiera się tych trochę sporo.
Nie powiedziałam.
Władysława uniosła brwi.
Co to znaczy nie?
Starannie wycierałam ręce o ścierkę. Nie po to, żeby zyskać na czasie musiałam poczuć pod stopami własną podłogę. Naszą kuchnię.
Nie damy kluczy. To nasze mieszkanie i chcemy, by każdy, kto tu przychodzi, umawiał się wcześniej. Zadzwonił, zapytał. To dotyczy wszystkich. Nie tylko pani.
Hanka, powiedziała moje imię, jak mówi się do dziecka, które trzeba zatrzymać. Rozdmuchujesz to. Chcę pomóc.
Wierzę. Ale kluczy nie damy.
Marcin, zwróciła się do syna. Powiedz coś.
Ten moment zapamiętam. Marcin stał przy lodówce, patrzył to na matkę, to na mnie. Widziałam, jak w nim się ścierają dwie rzeczy. Odruch posłuszeństwa wobec mamy był w nim jak refleks. Ale wiedział też inne: pamiętał, jak przez pięć lat zbieraliśmy oszczędności. Jak trzy razy z rzędu odpuszczaliśmy wakacje nad morzem. Jak dorabiałam rysując logo małym firmom. Wiedział, z jakim szczęściem podpisywaliśmy akt notarialny. Pamiętał, jak klucz był zimny i ciężki w mojej dłoni.
Mama powiedział. Hania ma rację. Kluczy nie damy.
Cisza była niemal namacalna.
Tak na poważnie? spytała Władysława. Nie pytająco. Po prostu.
Na poważnie. Jeśli chcesz przyjechać, zadzwoń. Zawsze zapraszamy. Ale bez uprzedzenia, z kluczem nie chcemy tego.
Spojrzała długo na syna. Potem na mnie. Wytrzymałam jej wzrok. Nie było mi łatwo. Gdzieś pod żebrami coś drżało, bałam się, że widać.
Rozumiem powiedziała w końcu. Tak jest.
Wyszła z kuchni. Słyszałam, jak w pokoju budzi Zygmunta cicho i szybko. Po minucie oboje byli w przedpokoju. Zygmunt patrzył na cholewki butów, jakby widział je pierwszy raz.
Dziękujemy za wieczór powiedziała Władysława, spokojnie i uprzejmie. Gratulujemy przeprowadzki.
Mamo, zaczął Marcin.
Wszystko w porządku. Jest późno. Musimy wracać.
Wyszli. Zamknęłam za nimi drzwi, oparłam się o nie plecami. Marcin stał obok. Milczeliśmy.
Jak się czujesz? odezwał się pierwszy.
Jeszcze nie wiem odparłam szczerze. A ty?
Też nie wiem.
Przeszliśmy do kuchni. Zaparzyłam herbatę. Marcin usiadł, patrzył, jak wlewam wodę.
Dawno powinienem to zrobić. Nie dziś. Dawno temu.
Zrobiłeś to dziś. To wystarczy.
Obrazi się.
Wiem.
Na długo.
Wiem, Marcinie.
Chwycił kubek. Ogrzewał go dłońmi. Za oknem podwórko było ciemne, ciche. Gdzieś daleko przejechał pociąg.
Dzielna jesteś, powiedział. Pierwsza to powiedziałaś.
Nie odpowiedziałam. Po prostu czułam, jak drżenie pod żebrami ustępuje powoli. Nie znika zupełnie. Ale cichnie.
Kolejne dni były dziwne. Nie złe po prostu inne. Władysława nie dzwoniła. Zwykle dzwoniła do Marcina co dwa, trzy dni: by spytać, co słychać, przekazać wiadomości o sąsiadach czy przypomnieć o imieninach. Teraz telefon milczał. Marcin przez pierwszy tydzień sprawdzał go częściej niż zwykle. Widziałam, jak bierze go do ręki, patrzy na ekran, odkłada.
Zadzwoń sam powiedziałam raz.
Nie uciął. Poczekam na nią.
To jego wybór.
Za to zadzwoniła Kasia, siostra Marcina. Trzeciego dnia po parapetówce.
Hanka, mama do ciebie nie dzwoniła?
Nie.
I do nas nie. Tata napisał, że martwi się. Co się tam stało, Haniu?
Opowiedziałam. Krótko, bez szczegółów. Kasia słuchała uważnie.
No to jesteś dzielna.
Ty tak myślisz?
Tak. Jak kupiliśmy z Tomkiem swoje mieszkanie, zrobiła dokładnie to samo. Ja uległam, dałam klucze. Przychodziła trzy razy w tygodniu, czasem zupę gotowała w naszym garnku. Tomek miał dość. W końcu zgubiłam klucz i więcej nie zrobiłam kopii. Obraziła się na cztery miesiące. Potem było lepiej.
Czyli obrazi się na długo.
Może i tak. Ale warto.
Słowo potem trzymałam w głowie jak latarkę w ciemnym korytarzu.
Tymczasem mieszkanie nabierało życia. Kupiłam na bazarku dużego kaktusa w glinianej donicy i postawiłam na kuchennym parapecie. Obok dobrze wyglądał kubek z jeżami, który dostałam od Anki i przez pięć lat wynajmu trzymałam schowany, żeby się nie stłukł. Teraz stał na widoku. Dziwnie miłe to uczucie.
Marcin w końcu przymocował półkę w łazience, tak jak chciał, z malutką lampką nad lustrem. W Świetliku małym sklepie ze sprzętem oświetleniowym kupiliśmy stojącą lampę w kolorze bursztynu do salonu. Wieczorem, gdy ją zapalaliśmy, pokój stawał się inny miękki, trochę nierealny, ale dobrze nierealny.
Pracowałam w domu trzy dni w tygodniu i wtedy mieszkanie było moje. Zupełnie. Parzyłam kawę, słuchałam muzyki jak chciałam i już nie bałam się, że ktoś wejdzie nagle. To nowe uczucie. Zrozumiałam po czasie: to bezpieczeństwo. Czułam się naprawdę bezpiecznie w swoim domu. To nie takie oczywiste, jak się wydaje.
Władysława milczała.
Minął tydzień, potem drugi. Marcin sam odwiedził rodziców w niedzielę, cicho, powiedział mi dopiero po powrocie. Mama była chłodna, mówiła mało, Zygmunt opowiadał coś o nowej miejscówce nad Narwią był wyraźnie zadowolony, że nie rozmawia się o nas.
I jak się czujesz?
Jest obrażona. Ale trzyma fason. Ty wiesz, że ona nie będzie płakać ani krzyczeć. Po prostu robi minę.
Jaką minę?
Taką, pokazał: lekko uniesiony podbródek, wzrok gdzieś obok, kąciki ust w dół, ale nie bardzo.
Zaśmiałam się. Ale tylko trochę, bo jakoś głupio się zrobiło.
Marcin, trudno ci?
Trudno przyznał. Ale nie żałuję. Gdybym wtedy powiedział mamo, oczywiście, bierz klucze, nie szanowałbym siebie.
Powiedział to spokojnie, i dlatego mu uwierzyłam.
Miesiąc minął w ciszy. Potem kolejny. Władysława dzwoniła raz w tygodniu do Marcina, w niedzielę wieczorem, krótko i konkretnie. Pytała, czy nic mu nie jest, informowała, że Zygmunt ma znów kłopot z kolanem, trzeba pomyśleć o lekarzu. O mieszkaniu nie wspominała. O kluczach też nie. Marcin odpowiadał zwięźle i odkładał telefon, jakby przeszedł przez coś nieprzyjemnego, ale nie upadł.
Myślałam o niej częściej, niż zakładałam. Nie z urazą. Bardziej z nowym zrozumieniem, które przychodzi, gdy widzisz człowieka nie tylko w jego roli wobec ciebie. Władysława całe życie była pierwsza. Najpierw w pracy, potem w domu. Organizowała, decydowała. Sama wyhodowała na porządnych ludzi i Marcina, i Kasię, bo Zygmunt był dobry, ale podporządkowany. Dorobiła się mieszkania na Ochocie, w czasach, kiedy to graniczyło z cudem. Kontrola była jej sposobem na kochanie. Inaczej nie umiała.
Nie usprawiedliwiałam jej. Tylko rozumiałam. To nie to samo.
Anka pytała o nią za każdym razem, gdy się spotykałyśmy. Widywałyśmy się raz na dwa tygodnie, najczęściej w małej kawiarni Miedziany imbryk koło Politechniki, nie dlatego, że była najlepsza, tylko cicho tam było i nie trzeba się przekrzykiwać. Anka zawsze brała cappuccino i croissanta, ja americano i czasem coś z dynią, jeśli był sezon. W listopadzie jadłam dyniową zupę na zimno dobrze robiła.
Nadal się obraża? spytała pewnego dnia, grzejąc dłonie o kubek.
Nadal.
Długo.
Kasia mówiła, że może potrwać aż cztery miesiące.
I jak ty to znosisz?
Pomyślałam szczerze, zanim odpowiedziałam.
Nieprzyjemnie. Nie żałuję, że powiedziałam to, co powiedziałam. Tylko ta cisza przygniata. Cały czas się zastanawiam, czy nie dało się łagodniej. Inaczej.
Inaczej byś nie przekazała znaczenia.
Pewnie masz rację.
Haniu, nie zrobiłaś nic złego. Po prostu powiedziałaś nie.
Wiem. Ale nie to czasem bardzo dużo.
Anka zamilkła na moment.
Pamiętasz, jak opowiadałaś, że tamta właścicielka mieszkania przychodziła bez zapowiedzi?
Pamiętam.
Jak się wtedy czułaś?
Pomyślałam o pani Zofii. Malutka starsza kobieta zawsze w tym samym brązowym płaszczu. Przychodziła w środy, czasem częściej. Stukała, wchodziła, patrzyła w kuchni, łazience. Mówiła, że po prostu sprawdzić. Raz stałam w korytarzu w szlafroku, prosto spod prysznica, a ona obok mnie, z miną jakby to ona tu mieszkała. Bo tak było. Ja byłam nikim.
Beznadziejnie. Źle.
No właśnie. A teraz jesteś u siebie. Prawdziwie.
To prawda. Byłam naprawdę u siebie.
Grudzień przyniósł mróz i ciemność. Z Marcinem postawiliśmy małą, żywą choinkę, kupioną na bazarku przy stacji metra. Rozwiesiliśmy ozdoby większość ciągnęliśmy za sobą z mieszkania do mieszkania w tym samym kartonie, podpisanym Święta czerwoną kredką. Wśród nich był stary szklany Mikołaj z zadrapanym nosem kupiłam go za pierwszą własną wypłatę, jeszcze zanim poznałam Marcina. Wieszałam go zawsze pierwszego.
Na Nowy Rok nikogo nie zaprosiliśmy. Byliśmy we dwoje, oglądaliśmy stare polskie komedie, jedliśmy mandarynki i śmieszne rzeczy, które ugotowałam z rana. O północy stuknęliśmy się kieliszkami przy otwartym oknie. Było minus osiem, szybko zamknęliśmy okno i zaśmialiśmy się z zimna.
Dobry rok powiedział Marcin.
Mimo wszystko?
Właśnie mimo wszystko.
Wiedziałam, co ma na myśli. Rok był dobry, bo był trudny i razem przez trud przeszliśmy.
Władysława zadzwoniła ósmego stycznia. Nie do Marcina. Do mnie.
Zobaczyłam jej imię na ekranie i przez parę sekund patrzyłam tylko. Potem odebrałam.
Hanna powiedziała. Zawsze pełnym imieniem, gdy chciała coś ważnego.
Pani Władysławo.
Chciałam zadzwonić z życzeniami na Nowy Rok. Spóźnionymi.
Dziękuję. Pani również wszystkiego dobrego.
Pauza.
Jak tam u was?
Dobrze. Urządzamy się.
Choinka była?
Była. Żywa.
Dobrze. Żywa lepsza.
Znów cisza. Siedziałam w kuchni i patrzyłam na kaktusa. Przeżył grudzień i wyglądał bardzo zadowolony.
Hania odezwała się po chwili, i w jej głosie brzmiało coś, czego nigdy wcześniej nie słyszałam. Nie czułość, ale coś na kształt wysiłku jak ktoś, kto niesie coś ciężkiego i chce by nie było widać. Chciałabym przyjechać. Kiedyś. Jeśli nie macie nic przeciwko.
Nie mamy powiedziałam. Proszę zadzwonić wcześniej, umówimy się.
Tak, oczywiście. Zadzwonię.
Dobrze.
No to wszystko. Przekaż pozdrowienia Marcinowi.
Przekażę.
Rozłączyła się. Jeszcze przez chwilę siedziałam nieruchomo, potem wstałam, nalałam sobie wody i wypiłam duszkiem.
Marcinowi powiedziałam wieczorem.
Zadzwoniła? usiadł na kanapie, patrzył we mnie z niepewną miną, czy się cieszyć czy obawiać.
Zadzwoniła. Chce przyjechać. Powiedziała, że zadzwoni wcześniej.
I tyle?
Tyle.
Pomyślał chwilę.
To tyle.
To tyle.
Westchnął. Bez ulgi, bez niepokoju. Tak po prostu.
Cieszysz się?
Zamyśliłam się.
Jeszcze nie wiem odpowiedziałam. Zobaczę, jak zadzwoni. Zobaczę, jak przyjedzie. To nie koniec historii. To po prostu następny krok.
Tak przyznał. Kolejny krok.
Zadzwoniła pod koniec stycznia. W piątek wieczorem, gdy byliśmy w domu.
Marcinie powiedziała czy możemy w niedzielę przyjechać? Jeśli wam pasuje.
Poczekaj, zapytam Hankę.
Spojrzał na mnie. Kiwnęłam głową.
Możecie, mamo. Przyjeżdżajcie koło pierwszej.
Dobrze. Upiekę szarlotkę. Lubisz.
Lubię.
W niedzielę przyjechali punkt pierwsza. Władysława w tym samym płaszczu co na parapetówce, tylko z innym szalikiem. Zygmunt niósł blachę z szarlotką zawiniętą w ściereczkę.
Było trochę niezręcznie w przedpokoju. Władysława spojrzała wokół, przygotowałam się na komentarz, ale nic nie powiedziała. Po prostu zdjęła buty i przeszła do pokoju.
Choinki już nie ma odnotowała, rzucając okiem na kąt, gdzie stała wcześniej.
Już nie ma.
Szkoda. Żywe pięknie wyglądają.
Piliśmy herbatę. Zygmunt opowiadał o kolanie (nic poważnego, tylko wiek). Władysława pytała o moją pracę. Opowiadałam o nowym projekcie, logo dla piekarni, klient wybrał najbardziej nieoczekiwany wariant, który i tak był najlepszy. Władysława słuchała uważnie. Nie z udawanym zainteresowaniem po prostu słuchała.
Czyli w twojej pracy też jest coś ważnego, skwitowała. Skoro człowiek sam wybiera.
Tak, odpowiedziałam.
I dobrze.
Po herbacie Zygmunt poprosił, by pokazać mu widok z kuchennego okna mówił, że na zdjęciach był cudowny plac zabaw. Marcin poszedł z nim do kuchni, zaraz zaczęli znów rozmawiać o wędkowaniu.
Zostałam z Władysławą w salonie. Siedziała na kanapie, patrzyła na stojącą lampę.
Ładne światło powiedziała. Ciepłe.
Podoba nam się.
Milczała chwilę. Potem:
Nie zamierzałam przychodzić codziennie. Wiesz o tym.
Spojrzałam na nią. Nie patrzyła na mnie, tylko na światło.
Może nie codziennie, przyznałam.
Lekko się uśmiechnęła. Nie urażona raczej jak ktoś, kto wie, że niczego nie ukryje.
Nie proszę o klucze, powiedziała. Chciałam, żebyś wiedziała.
Wiem.
Dobrze. Ujęła kubek, upiła łyk. Dobra herbata. Co to za rodzaj?
Górska łąka, lokalna mieszanka. Przypadkiem kupiłam, bardzo smaczna.
Zapisz mi potem nazwę.
Zapiszę.
Za oknem było szaro, ale nie ponuro. Ten styczniowy, rozproszony świat, w którym wszystko jest trochę nierealne jak akwarela. Na parapecie stał kaktus. Obok kubek z jeżami. Władysława siedziała na naszej kanapie i piła naszą herbatę i to nie było ani dobrze, ani źle. Tak po prostu było.
W lutym zadzwoniła znów. W czwartek wieczorem, czy może przyjechać w sobotę. Zgodziliśmy się. Tym razem przywiozła słoik śliwkowych powideł i Zygmunta, który przyniósł rybę zapakowaną próżniowo z zeszłorocznych Mazur!.
Marcin przyznał potem, że nie spodziewał się takiego obrotu. Że myślał, że przyjdzie czekać dłużej, albo że Władysława wymyśli nowy sposób.
Może jeszcze wymyśli, powiedziałam.
Może zgodził się. Ale na razie nie.
Na razie nie.
Zmywaliśmy naczynia po ich wyjściu. Marcin mył, ja wycierałam. Za oknem był wieczór, na podwórku świeciły latarnie. Ktoś wyprowadzał psa, kudłatego, jasnego, który węszył w śniegu i kichał.
Jak myślisz, co będzie dalej? spytał Marcin.
Potrzymałam w dłoni świeżo wytarty talerz. Zwykły, biały, z niebieską obwódką kupiliśmy go sami w pierwszym miesiącu mieszkania tutaj.
Nie wiem przyznałam. Zobaczymy.
Za oknem pies wreszcie coś znalazł i zamachał ogonem. Właściciel pogłaskał go po głowie. Ruszyli dalej, a światło latarni leżało na śniegu spokojnie i równo.
Marcinie powiedziałam.
Tak?
Nic. Tak po prostu.
Uśmiechnął się. Odłożyłam talerz na półkę. Naszą półkę. W naszej kuchni. W naszym domu.
