Anna Jankowska stała na balkonie sali balowej Hotelu Saskiego w Krakowie i patrzyła na deszcz zaciekający na bruk ulicy Sławkowskiej. W dłoni trzymała stygnącą latte z Camelota, a służbowy telefon wibrował przy biodrze tak długo, aż wreszcie przestał. Za szybą, w głębi sali, monterzy światła kończyli wieszać girlandy — wszystko na sobotni bankiet charytatywny, który Anna organizowała już piąty rok z rzędu. Trzydzieści cztery lata, szefowa Jankowska Event, kobieta, która potrafiła załatwić wykwintną kolację dla dwustu osób w czterdzieści osiem godzin. Z klientami rozmawiała językiem paragrafów i terminów. Z rodziną — językiem przelewów.
Telefon znów zawibrował. Tym razem nie przestał. Anna podeszła do stołu zastawionego próbkami tkanin i odebrała.
— Mamo, jestem na obiekcie. Coś ważnego?
Głos Barbary Jankowskiej był słodki jak lukier na pączkach z Grodzkiej. — Annusiu, ratuj! Kwiaciarka właśnie dostała jakiegoś ataku. Mówi, że nie wyda kwiatów na galę bez zaliczki. A wiesz, że twój ojciec nie zdążył przelać pieniędzy.
Anna napiła się kawy i spojrzała na deszcz za oknem. — Ile i komu?
— Cztery tysiące. To ta miła pani, którą polecałaś do wesela Kowalskich. No wiesz, ta od piwonii. I… jeszcze oświetlenie. Pięć tysięcy.
— Oświetlenie? — Anna otworzyła kalendarz w tablecie. — Mówiliście, że wynajmujecie tylko salę w dworku w Modlnicy.
— No tak, ale uznaliśmy, że lepiej będzie w ogrodzie. Trzeba rozstawić namiot i reflektory. Zajmiesz się tym?
Anna skrzywiła się. Znała ten ton — matka zawsze przerzucała na nią każdy kryzys finansowy, przykrywając go frazą „ty jesteś taka zaradna”. A ojciec, Tomasz Jankowski, były urzędnik magistratu z wiecznie zawieszanym kredytem, chował się za plecami żony.
— Dobrze — powiedziała Anna, przecierając ekran palcem. — Dziewięć tysięcy. Zrobię przelew, ale to ostatni raz.
— Jesteś kochana! — zaśpiewała Barbara. — Przy okazji: widziałaś listę gości? Weronika wrzuciła ją na grupę rodzinną. Chyba nie obraziłaś się, że cię nie zapisaliśmy? Bo wiesz… limit straży pożarnej.
Anna zamrugała. — Jaki limit?
— No w namiocie może być tylko osiemdziesiąt osiem osób. Podesłała nam to firma od wynajmu. A Weronika zaprosiła swoje znajome z Instagrama, no i wujkowie z Zakopanego też chcą przyjechać… Miejsca po prostu zabrakło. Ale pomyśleliśmy, że ty i tak wolisz patrzeć na to z boku, jako organizatorka. Możesz pomóc kelnerom i przy okazji być blisko.
W słuchawce zapadła cisza. Anna odstawiła kubek na marmurowy parapet. Czuła, jak w piersi zaciska się znajomy supeł — nie bólu, tylko rezygnacji.
— Mamo, chcecie, żebym przyszła pomagać przy własnym przyjęciu, na które mnie nie zaprosiliście?
— Nie wyolbrzymiaj! Po prostu nie ma krzeseł. A wiesz, jaka to promocja dla Weroniki. I senator Mazowiecki podobno będzie.
— Senator Mazowiecki — powtórzyła Anna cicho. — Rozumiem.
Barbara cmoknęła i rozłączyła się.
Anna postawiła telefon na stole. Przez chwilę patrzyła na swoje odbicie w czarnym ekranie. Potem kliknęła w link na grupie rodzinnej. Był tam PDF z planem stołów — kremowy papier, złota czcionka. Osiemdziesiąt osiem nazwisk. Kuzynostwo, sąsiedzi, dawni koledzy ojca z golfa. Przy nazwisku „senator” — dopisek „+1”. A przy „Jankowska Weronika” — serduszko i korona.
Przy literze J nie było ani jednego wolnego miejsca.
Anna odłożyła tablet. Wyszła na korytarz, gdzie stał automat z kawą i stary fotel z wyblakłą tapicerką. Usiadła. Przez drzwi po lewej dobiegał śmiech monterów. Zegar na ścianie wskazywał piątek, jedenasta dwadzieścia. Gala rodzinna — jutro o osiemnastej.
Wyjęła telefon służbowy i wybrała numer do firmy kateringowej.
— Paweł, tu Anna Jankowska. Odwołuję sobotnie przyjęcie w Modlnicy.
W słuchawce zapadło milczenie. — Słucham? Przecież wszystko gotowe. Polędwica w marynacie.
— Rozwiąż umowę. Płacę pełną kwotę kary — piętnaście tysięcy. Tylko niech nic nie jedzie.
Paweł westchnął. — Anna, czyś ty oszalała?
— Nie. Po prostu klientka nie dostała zaproszenia na własny bankiet, a jakoś nie mam ochoty fundować kolacji osiemdziesięciu ośmiu obcym ludziom.
— Jezu. Rozumiem. Wysyłam potwierdzenie mailem.
Potem zadzwoniła do firmy namiotowej. Potem do kwiaciarni — „Piwonie, proszę nie ciąć. Zamówienie anulowane”. Potem do zespołu muzycznego — „Zostawcie sobie zaliczkę, nie przyjeżdżajcie”. Potem do ochrony — „Parking zamknięty, proszę nikogo nie wpuszczać”. Na koniec do zarządcy dworku: rozwiązała umowę najmu ogrodu i zrzekła się kaucji.
Każdy telefon trwał minutę, może dwie. Żadnych awantur, żadnych tłumaczeń. Tylko suche dyspozycje i paragrafy.
O trzynastej wszystko było skasowane. Anna przelała z konta firmowego łącznie trzydzieści trzy tysiące złotych kar umownych i opuściła hotel. Wstąpiła do apteki po plaster na odciski, bo od nowych czółenek obtarła piętę, i pojechała do mieszkania na Kazimierzu. Nakarmiła kota, zamówiła sushi i wyłączyła prywatny telefon. Nie wyciszyła — wyłączyła.
—
Sobota, godzina osiemnasta. Dworek w Modlnicy stał cichy i ciemny. Tylko na ganku paliła się pojedyncza żarówka, przy której ćma trzepotała skrzydłami.
Tomasz Jankowski w muszce i marynarce od garnituru wyszedł przed bramę i zmrużył oczy. Żadnych samochodów dostawczych. Żadnego namiotu. Tylko pusta aleja wysypana żwirem i zapach mokrej ziemi po wczorajszym deszczu.
— Gdzie jest katering?! — krzyknęła Barbara, ściskając w palcach sznur pereł.
— Nie wiem! — odparł Tomasz. Weronika, ubrana w suknię z odkrytymi plecami, biegała po podjeździe, szarpiąc za telefon.
— Do Anny nie mogę się dodzwonić, wyłączony! — lamentowała.
Pierwsi goście przyjechali punktualnie. Państwo Nowakowie, sąsiedzi z osiedla, w odświętnych płaszczach i z butelką szampana. Wysiedli z taksówki i spojrzeli na pusty podjazd.
— Barbaro? — Pani Nowak uniosła brwi. — Gdzie przyjęcie?
— Zaraz, zaraz… — Barbara roześmiała się nerwowo i szarpnęła męża za rękaw. — Tomasz, dzwoń po tym kateringu.
Tomasz wybrał numer firmy. Głos Pawła był uprzejmy, ale chłodny:
— Przykro mi, panie Jankowski. Umowa została anulowana wczoraj przez zleceniodawcę.
— Przez kogo?! — ryknął Tomasz.
— Przez panią Annę Jankowską. Zapłaciła karę umowną i wyraźnie zastrzegła: żadne usługi nie zostaną zrealizowane. Podała powód — brak miejsca dla osoby finansującej zamówienie.
Tomasz opuścił rękę z telefonem. Barbara pobladła. Tymczasem przed bramą ustawiała się już kolejka limuzyn. Senator Mazowiecki z małżonką, kuzyn z Zakopanego, czterech znajomych Weroniki z telefonami gotowymi do transmisji na żywo. Wszyscy czekali w płaszczach, a z nieba znów zaczynała mżawka.
Barbara wbiegła do środka i otworzyła lodówkę. Stały w niej tylko trzy pomidory, słoik musztardy i pusta butelka po prosecco. Żadnych półmisków, żadnych win, żadnych deserów.
— Nie mamy nic! — szepnęła do męża. — Absolutnie nic.
Senator zajrzał do holu. — Jankowscy, czy to jakaś pomyłka?
Robert zaczął się pocić. Weronika, stojąc na schodach, wydała z siebie cienki pisk: — Mamo, to koniec! Wszyscy to nagrywają, ja idę w sieci!
Goście, widząc puste pomieszczenia i spanikowanych gospodarzy, zaczęli się wycofywać. Najpierw odjechał senator, potem sąsiedzi, potem reszta. W ciągu pół godziny na żwirowym podjeździe zostały tylko ślady opon i trzy osoby z kompletnie zrujnowaną reputacją.
—
Niedziela, dziesiąta rano. Anna zaparkowała swoje służbowe Audi pod domem rodziców na obrzeżach Krakowa — przestronną willą, którą kupiła pięć lat temu, gdy ojciec miał problemy z komornikiem. Cały dom był na nią przepisany; oni tylko w nim mieszkali, nie płacąc czynszu.
Anna weszła bez pukania. W salonie walały się odłamki wazonu, który Barbara cisnęła w ścianę poprzedniego wieczoru. Na kanapie siedziała Weronika i wycierała rozmazany tusz.
— Ty… — Barbara poderwała się z fotela. — Ty nas zniszczyłaś!
Anna spokojnie położyła na stole teczkę z dokumentami.
— Zrób mi herbatę, mamo. Porozmawiamy.
— Nie żartuj! — Tomasz trzasnął pięścią w blat. — Senator kazał mi się wycofać z rady nadzorczej! Ludzie mówią, że oszukaliśmy wszystkich na kasę!
— A oszukaliście? — Anna otworzyła teczkę. Wyjęła z niej plik kartek. — Tu jest zestawienie pięcioletnich wydatków, które poniosłam na wasze utrzymanie. Hipoteczne opłaty za ten dom — chociaż hipoteki nie ma, bo spłaciłam ją w pierwszym roku. Leasing Weroniki na Mini Coopera. Składki w klubie golfowym taty. Pożyczki na biznes, który nigdy nie powstał. Wakacje w Chorwacji. I te wszystkie gale, które musiały być „jak z bajki”.
Tomasz spojrzał na sumę na dole strony. Osiemset czterdzieści tysięcy złotych.
— To nie były prezenty — ciągnęła Anna. — To były inwestycje w rodzinę, która nie miała dla mnie krzesła przy stole. Powiedzieliście, że nie ma miejsca. I mieliście rację. Nie było miejsca dla mnie, ale była kasa. Tyle że od wczoraj kasy też nie ma.
— Jesteś okrutna — wyszeptała Barbara. — Przecież jesteśmy twoją rodziną.
— A ja byłam waszym sponsorowanym pracownikiem — odparła Anna. — I tę umowę wypowiadam.
Z teczki wyjęła kolejny dokument — wypowiedzenie użyczenia nieruchomości.
— Dom idzie na sprzedaż. Rynek jest teraz dobry, dostanę za niego co najmniej milion dwieście. Macie trzydzieści dni na wyprowadzkę. Jeśli nie zdążycie, sprawa trafi do sądu i komornika.
Weronika zerwała się z krzykiem: — Gdzie ja będę mieszkać?! Nie stać mnie na wynajem!
— Może znajdziesz pracę, która płaci w złotówkach, a nie w lajkach — powiedziała Anna, zbierając papiery. Ruszyła do drzwi.
Barbara zastąpiła jej drogę. — Nie zostawisz nas tak. Jesteś naszą córką!
Anna spojrzała na nią zmęczonym wzrokiem. Siegnęła do kieszeni płaszcza i wyjęła klucze od willi. Położyła je na komodzie obok pustego wazonu.
— W tych drzwiach też nie ma dla mnie miejsca — powiedziała i wyszła, nie oglądając się za siebie.
—
Listopad przyszedł szary i wilgotny, z mgłami na Wiśle. Anna sprzedała dom w sześć tygodni — cena zamknięcia: milion trzysta pięćdziesiąt tysięcy złotych. Nowi właściciele, młode małżeństwo z dwójką dzieci, wprowadzili się w połowie grudnia. Jankowscy wynajęli ciasną kawalerkę na Czyżynach i przestali się odzywać. Weronika zaczęła pracować jako hostessa w restauracji na Kazimierzu — tej samej, którą Anna jej załatwiła dwa lata wcześniej.
Anna tymczasem powiększyła zespół, przyjęła trzy duże zlecenia korporacyjne i po raz pierwszy od dekady zafundowała sobie urlop bez telefonu służbowego. Wybrała się do Bieszczad, gdzie przez tydzień czytała kryminały i karmiła okoliczne koty.
Tuż przed Wigilią dostała list. Koperta kremowa, nadana w Krakowie, bez znaczka — ktoś wrzucił ją do skrzynki osobiście. Charakter pisma matki, ten sam zawijas przy literze „A”.
W środku była kartka z życzeniami i dopiskiem:
„Aniu, na święta robimy skromną kolację u cioci Halinki. Tatuś bardzo za Tobą tęskni. Chcemy zacząć od nowa. Przyjdź, jeśli możesz, i przywieź, proszę, kilka butelek tego wina znad Dunajca, które kiedyś przywoziłaś — w sklepie koło nas nie ma takiego wyboru. Kochająca mama.”
Anna przeczytała dwa razy. W kuchni mruczał kot, za oknem sypał śnieg. Wyjęła z szuflady długopis i na odwrocie kartki napisała drukowanymi literami tylko trzy słowa. Potem włożyła ją do nowej koperty, zaadresowała i przykleiła znaczek.
Zanim wysłała, wyjęła z portfela stumostowy banknot — stówę — i wsunęła go do środka. Dołączyła też wydruk z banku, potwierdzający zamknięcie wspólnego rachunku oszczędnościowego, który kiedyś założyła dla rodziców — saldo: zero złotych.
Na koniec sięgnęła po telefon.
— Paweł, cześć. Zarezerwowałeś stolik? Pamiętasz, ta nowa knajpa na Brackiej z tym deserem, który tak chwaliliśmy? To co, widzimy się o siódmej?
Wyszła na zaśnieżony chodnik, otulając się szalikiem. Na ulicy Szerokiej paliły się już lampki. W kieszeni płaszcza czuła klucz do własnego mieszkania, a w kalendarzu puste pole przy dacie Wigilii — po raz pierwszy od lat bez cudzych roszczeń.
Nazajutrz listonosz zabrał kopertę. Kartka z odpowiedzią zmieściła się w standardowej kopercie; na odwrocie, pod adresem, Anna dopisała tylko: „Miejsca brak.”
