Jan usmażył ziemniaki, otworzył słoiczek kiszonych ogórków. Minął właśnie rok, odkąd nie było już jego Halinki. Nagle rozległo się pukanie do drzwi. To ty przyszłaś uśmiechnął się Jan, widząc w progu sąsiadkę Weronikę, i zaprosił ją do stołu. Usiadła, pomilczeli chwilę, wspominając Halinkę. Wtem Jan sięgnął do kieszeni po kopertę. Weroniko, tę kopertę dała mi Halinka, zanim odeszła wyjaśnił Jan i podał ją kobiecie. Ale to dla ciebie zdziwiła się Weronika. Przeczytaj, a wszystko zrozumiesz powiedział cicho Jan. Weronika otworzyła kopertę, przeczytała list i aż westchnęła z zaskoczenia.
Zięć obiecał zabrać Weronikę Zawadzką z działki w sobotni poranek. Szkoda było jej wyjeżdżać, lecz koniec października już nadszedł. Wodę na ogrodach odcięli, czas wracać do Warszawy.
Weroniko! Pani Weroniko, jest pani w domu? rozległo się pukanie do drzwi, to sąsiad Jan Malicki.
Wejdź, Janku, jestem jeszcze. Pakuję rzeczy, zięć dopiero pojutrze po mnie przyjedzie. Pewnie znowu będzie narzekał, że tyle toreb. Ale co zrobić, moich rzeczy mało, a tylko same przetwory. Suszone jabłka taki był dobry rok na jabłka. Kiszone ogórki, leczo, dżem. Przecież nie zostawię tu tego wszystkiego. Dla kogo ja to robiłam, jak nie dla nich? Mi niewiele trzeba.
Masz rację, Weroniko. Ja też niedługo jadę, ale jeszcze się pomęczę tu. Tak ładnie jesienią, Halinka tak lubiła tę porę. A wiesz, dlaczego przyszedłem? Pamiętasz, jak razem zamykaliśmy kiedyś sezon na działkach? Twój Stefan jeszcze był z nami, młodzi byliśmy. Dzieci małe. Teraz wszystko zarosło na działkach. A wtedy? Czysto, jabłonki małe, nie wydawało się, że kiedykolwiek urosną. Chciałem z tobą usiąść dzisiaj, Weroniko Dziś rok, jak nie ma Halinki. Usiądźmy razem, wspomnijmy ją. Upiekłem ziemniaki. Mam do ciebie pewną sprawę, porozmawiamy. Przyjdziesz?
Occzywiście, Janku, weź tylko moje ogórki kiszone. Zaraz będę, tylko dokończę pakowanie.
Zaprzyjaźnieni byli obie rodziny od dawna. Razem budowali domki, sadzili sady, pomagali sobie wzajemnie. Letnie urodziny zawsze obchodzili razem. Lato to takie małe życie, które wspólnie przeżywali na nowo. Teraz do Weroniki w lecie przyjeżdżają wnuki, nie ma czasu na smutki. Ale Stefana jej już od siedmiu lat nie było. Jan z Halinką jednak pozostali najbliższymi sąsiadami. A raczej byli, bo Halinka odeszła jesienią. Jeszcze się chwaliła, że schudła i wygląda jak modelka. Potem wszystko się zmieniło… To lato także minęło jakoś inaczej. Jan nie mógł znaleźć sobie miejsca. Przekopał grządki, choć nikt już tam nie miał sadzić Halinki brakowało. Tylko słychać było, jak coś majstruje w szopie. Denerwował się pewnie nic nie wychodziło. Wnuki Weroniki rzadko przyjeżdżały tego lata. Do kolonii, nad morze z rodzicami, a ona nie wie nawet, dla kogo to wszystko sadzi. Podlewała, plewiła, by mieć zajęcie.
Westchnęła, co tu dużo mówić. Przebrała się i poszła do sąsiada, jak obiecała.
Jan czekał na nią. Stół już nakryty – pachniało smażonymi ziemniakami, obok pomidory, ogórki od Weroniki.
Siadaj, Weronisiu, jutro dzieci do mnie przyjadą. A dziś wspomnijmy Halinkę. Zobacz, znalazłem nasze stare fotografie. Tu Stefan sadzi z tobą wiśnię. A tu wszyscy wracamy z grzybobrania. Kosze pełne… A tu na ognisku pieczemy kiełbaski, patrz, Halinka się śmieje. Jan nalał po kieliszku wypijmy za naszych. Za moją Halinkę i za twojego Stefana. Pomilczeli. Przegryźli ogórkiem.
Jan wyjął z kieszeni kopertę.
Weroniko, nie zdziw się i wysłuchaj mnie. Halinka zeszłej jesieni odchodziła na moich oczach. W sierpniu wracaliśmy już z działki. Ale nie załamywała się. Była silna. Całymi dniami wspominaliśmy nasze wspólne życie, jakbyśmy je przeżywali drugi raz. Oglądaliśmy dawne ulubione filmy. Rozmawialiśmy o wszystkim. A potem Halinka nagle powiedziała:
Janie, obiecaj mi, że zrobisz, o co cię proszę. Obiecujesz? To nie prośba, to mój testament. Nie sprzeciwiaj się, bo oboje wszystko rozumiemy.
I dała mi tę kopertę. Wyobrażasz sobie? Specjalnie napisała, wiedząc, że jej nie wyrzucę. Przeczytaj podał kopertę Weronice.
Ale to dla ciebie
Przeczytaj, zrozumiesz.
Weronika otworzyła kopertę i zobaczyła kartkę, napisaną znajomym charakterem pisma Halinki:
Janie, kochany, cóż zrobić, odchodzę wcześniej. Ale życie musi toczyć się dalej. Żyj za nas oboje! Pragnę, byś był szczęśliwy. To nie znaczy, że masz mnie zapomnieć. Myśl o sobie, nie chcę patrzeć z góry, jak ci źle. Pamiętaj, jak kochaliśmy życie. Nie chcę, byś był sam. Jeśli spotkasz kogoś, nie mam nic przeciwko temu, a wręcz przeciwnie. Marzyłabym, żeby to była Weronika zawsze wydawało mi się, że ci się podoba. Jest dobrą kobietą, wszystko zrozumie. Poproś ją, byście zamieszkali razem tak będzie najlepiej dla wszystkich. My zawsze się wspieraliśmy. Proszę, żyj i ciesz się z każdego dnia, Janku. Twoja Halinka.
Weronika przeczytała raz, potem jeszcze raz i spojrzała na Jana.
Obiecałem Halince, że zrobię, jak prosiła. Tobie mówię, a ty zdecyduj Jan był wyraźnie wzruszony. Weroniko, spróbujmy. Łączy nas ciepła przyjaźń, a to wiele. Nikt nas nie ma prawa sądzić. Żyć i cieszyć się każdym dniem to dar. Zwątpienie to grzech. Bądź moją żoną, Weroniko, obiecuję, że nie pożałujesz.
Weronika zaniemówiła, zaskoczona. Spojrzała na Jana, potem odparła po chwili namysłu jest w tych słowach prawda:
Janku, dobrze, przemyślę to. Powiem zięciowi, że nie zdążyłam się spakować, zostanę jeszcze tydzień.
Tak postanowili i Jan odprowadził Weronikę do domu.
Tej nocy Weronika długo nie mogła zasnąć. Trudna decyzja. Całe życie przesunęło jej się przed oczami. Nad ranem przyśnił się jej Stefan. Stał, uśmiechał się No i co ty się jeszcze zastanawiasz? We dwoje zawsze raźniej. Wyjdź za Jana i kropka. Nie jestem przeciw, przeciwnie cieszę się, że nie będziesz sama, Weronisiu.
Następnego lata Jan i Weronika znieśli ogrodzenie między swoimi działkami. Wnuków mieli teraz dwa razy więcej niech biegają. Jan zmajstrował huśtawki. Przekopał grządki, a Weronika nasadziła wszystkiego. Starczyło dla całej rodziny. Wnuczki pomagały babci, miały własne grządki. Dzieci przyjeżdżały do rodziców na weekendy i cieszyły się, że ich nie zostawili samych.
Pewnie są tacy, co i by ich pochwalili, i co by skrytykowali. Jednak Halinka i Stefan patrzyli z góry i uśmiechali się. Ich testament być szczęśliwym został spełniony. I życie, mimo wszystko, płynęło dalej.
