Marzanko, schowaj się! Za kogo ty się zamierzasz żenić? krzyczała Mama, poprawiając mi fartuch.
Powiedz mi wreszcie, co ci się nie podoba w Sergiuszu? rozpadłam się od jej łez.
No wiesz, jak to jest? Jego matka handluje, szczeka na wszystkich. Ojca już nie ma zniknął gdzieś, a w młodości jedynie pił i huliał.
Nasz dziadek też pił i wsiokę wioski ganiał. I co z tego?
Twój dziadek był szanowanym człowiekiem w wiosce, w każdym domu miał swoje zdanie.
Babci nie było łatwiej. Pamiętam, że bała się go, choć ja byłam mała. A my z Sergiuszem, mamo, damy radę. Nie oceniaj ludzi po ich rodzicach.
Kiedy przyjdą wam dzieci, wtedy sam zobaczysz! w sercu rzuciła Mama, a ja tylko westchnęłam.
Ciężko będzie żyć, jeśli Mama nie zmieni zdania o Sergiuszu. Mimo to zorganizowaliśmy wesołe wesele i zaczęliśmy żyć własną rodziną. Na szczęście Sergiusz miał w naszej wsi dom, odziedziczony po dziadku i babci po nieznanym ojcu, którego losy wątkowo zniknęły.
Sergiusz stopniowo remontował dom, a wkrótce zamieniliśmy go w nowoczesny pałac tak mówię o naszym miejscu zamieszkania: pełen udogodnień, komfortu i radości. Czyż nie wspaniały jest mój mąż, a co Mama wtedy gadała?
Po roku od ślubu przyszedł na świat nasz synek Jan, a cztery lata później córka Jadwiga. Gdy tylko nasze dzieci zachorowały albo coś się pomyliło, mama od razu wpadała z powiedziałam ci!. Dodawała: Małe dzieci, małe kłopoty! Dorosną, dadzą ci kolejny kłopot, a przy tym spadkobóstwo!.
Starałam się nie reagować na jej złośliwości, choć już wyrobiła sobie zwyczaj marudzenia. Dziecko postąpiło przeciw jej woli, wychodząc za mąż bez ojcowskiego błogosławieństwa.
Mama po prostu lubi, żeby wszystko było po jej myśli. Jednocześnie z czasem pogodziła się z moim wyborem i w najgłębszych zakamarkach duszy przyznała, że mój Sergiusz jest po prostu złotym człowiekiem.
Jednak głośno by tego nie wyznała przyznać się do pomyłki to dla niej niemożliwość! Nie mówiła serio o wnukach, chyba że z przymusu. W rzeczywistości kochała ich szaleńczo i gdyby coś im się stało, pierwsza wskoczyłaby do rzeki, przy okazji wyplątując wszystkie włosy w jedną wielką kłębkę.
Mimo to czasem bałam się tych wielkich nieszczęść, które, jak głosiły doświadczenia przodków, nieodłącznie towarzyszą dorastaniu dzieci.
Dzieci dorastały nieubłaganie. Jan skończył już jedenasty rok i szykował się do dorosłego życia. Jego dalsze losy wiodły do jednego z prestiżowych uniwersytetów w pobliskim mieście w odległości sto czterdziestu trzech kilometrów, czyli mniej więcej tyle, ile odległość między Ziemią a Merkuriem (przynajmniej w jego wyobraźni). Trochę to było daleko!
Pierwsze cztery noce nie spałam, rozmyślając: Co, jeśli ktoś go skrzywdzi? Co, jeśli nie zje dziś dobrze? Co, jeśli miasto go zmieni? Jan jest taki wspaniały!. Na początku Jan mieszkał w akademikowym pokoju, które wydawało się wiejskiej duszy nieodpowiednie. Moje serce matki nie wytrzymało tego widoku, więc namówiłam męża, by wynajęliśmy mu w mieście mieszkanie. Jan postanowił częściowo płacić za lokum i podjął drobne prace w internecie bo przecież był mój najbystrzejszy!
Co weekend wjeżdżałam do miasta, by zobaczyć Jana, pomóc mu, posprzątać, ugotować. Choć w jego pokoju było zadziwiająco czysto. W domu Jan nigdy nie sprzątał, lubił klasyczny bałagan, a jedzenie zawsze było albo parowe kotlety, albo pieczeń w garnku. Mądry człowiek, a nie mój syn!, mawiałam.
Wkrótce moje częste wypady zaczęły męczyć Sergiusza.
Marzanko! Dość już trzymasz Jana przy swojej spódnicy! Nie daj mu odetchnąć! A mnie to też nie zostawia! żartował, ale i tak się przestraszył. Co ja bez niego, gdyby poszedł do listonoszki Łariski?
Miał rację: nadszedł czas, by dać synowi odrobinę wolności. Trochę zachowywałam się jak kura w kurniku, ale powoli nauczyłam się przyjmować fakt, że Jan dorósł. Dałam mu swobodę i przestałam go dusić choć okazało się, że to niekoniecznie przyniosło pożądane skutki.
Pewnego dnia zadzwonił dziekanat i poinformował, że Jan nieobecny na zajęciach, grozi mu wydalenie! Coś pomyliłem? To nie mój syn! krzyknęłam, wzięłam dwa dni urlopu i wpadłam do miasta. Sergiusz już nie mógł mnie powstrzymać, czasem czuję się jak czołg.
Jan nie spodziewał się mojego przyjazdu; nie zdążył jeszcze ukryć przyczyny nieobecności. Przyczyną była dziewczyna Anna, piękna, jakby sama anioł.
Wszystko byłoby w porządku, gdyby Anna po prostu pojawiła się w życiu Jana. Ale w mieszkaniu była jeszcze druga osoba roczny chłopiec, prawie mały Michał.
Od razu zrozumiałam: Anna z niemowlęciem na rękach chciała owinąć Jana wokół palca i poślubić go. Nie, nie jestem typową matką, ale w dzisiejszych czasach takie sytuacje się zdarzają. Mimo to Jan nie jest jeszcze w tym wieku, by brać ślub i wychowywać dzieci. Anna wyglądała na osiemnaście lat, a już miała na świecie niemowlę!
Wewnątrz mnie burzyła się prawdziwa burza, ale zachowałam spokój. Przywitałam się z Anną, a potem zamknęłam się w kuchni na poważną rozmowę:
Janie, czy naprawdę się zakochałeś? spytałam, starając się uśmiechnąć.
Bardzo, mamo odpowiedział z uśmiechem.
Co z nauką? dopytałam, ostrożnie jak saper na polu minowym.
Wiem, że trochę zwolniłem, ale sytuacja… nieprzewidziana. Nie martw się, nadrobię.
Co to za sytuacja? Podzielisz się?
Nie mogę, to mój sekret. Może później, kiedy lepiej się poznamy.
Nie wiedziałam, co zrobić, by nie postawić syna przeciwko sobie. Zrobiłam więc krótką przerwę i wróciłam do domu.
To twoja wina! rzuciłam się na Sergiusza. Daj synowi wolność! Co teraz zrobimy?
Co się stało? zapytał optymistycznie. Dlaczego nie podoba ci się małe dziecko? Jeśli Jan je kocha, to nie jest obce.
I jesteś gotów zostać dziadkiem? dopytałam.
Czemu nie? Wiedziałem, że kiedyś zostanę dziadkiem.
Ale to nie cudze dziecko!
Marzanko! Mam wrażenie, że rozmawiam nie z tobą. Dziecko nie może być obce! Pomyśl.
Sergiusz poszedł spać do innego pokoju, a ja o południu wędrowałam po pustej sypialni, najpierw wyładowując gniew na wszystko na życie, niespodzianki, Annę, Jana i męża. Potem uspokoiłam się i zrozumiałam, że Sergiusz ma rację.
Dziecko nie ma winy. Anna też, choć jej historia była nietypowa. Rano przeprosiłam siebie, wylałam łzy i przytuliłam się do męża, który spał na kanapie w salonie.
Sergiuszu, wybacz mi! Naprawdę się otworzyłam. Kocham was wszystkich!
Idź tutaj, głupia! podniósł kołdrę i wpadłam obok niego.
Tak zasnęliśmy, a na moich ustach pojawił się szczęśliwy uśmiech. Będę już babcią! Co tu się dzieje? Chłopiec w mieszkaniu Jana cud, co nie? Nazywają go Michał.
Jednak nie wszystko było tak proste, jak myślałam. Po pewnym czasie Jan powiedział, że przechodzi na studia wieczorowe i planuje wziąć Annę za żonę. Tym razem nie pośpieszyłam najpierw przetrawiłam tę informację, a dopiero potem z Sergiuszem pojechaliśmy na weekend do miasta. Sergiusz, jak zawsze, miał pomóc nam rozwiązać tę sytuację bez rozdrabniania drewna (bo przecież zimą drewna zawsze brakuje).
W przedpokoju spotkaliśmy Annę, która z łzami w oczach przeprosiła:
Przepraszam, nie chcę, żeby Jan tak postępował, ale jest uparty. Pewnie już wiecie.
Uparty? Nie, to nie to słowo odparł Sergiusz, zrzucając buty nasz syn nie jest głupi. Jeśli tak zdecydował, to musi być konieczne. Uspokój się, Anno, i przedyskutujmy to.
Poszliśmy do kuchni. Jana nie było.
Jan poszedł po mleko, zaraz wróci powiedziała Anna.
Dlaczego ciągle przepraszasz? zapytał Sergiusz. Nie wiemy jeszcze, w czym jesteś winna. Najpierw wyjaśnijmy wszystko. Czy podzielisz się herbatą z zmęczonymi gośćmi? Ja właśnie przejechałem te sto czterdzieści trzy kilometry.
Ojej, przepraszam zadrżała Anna.
Sergiusz przewrócił oczami, a Anna uśmiechnęła się. Zrozumiałam, że Sergiusz zaakceptował wybór syna i westchnąłem z ulgą.
Kiedy w naszych filiżankach unosił się aromatyczny herbata, a Sergiusz chrupał trzecie po kolei domowe ciastko (rzadko widziane w nowoczesnych gospodarstwach), Jan wrócił z zakupami. W jego oczach błysnął stalowy blask, coś nowego, typowo męskiego. Poczucie, że nie mam już prawa mu coś dyktować, przytłoczyło mnie.
Czy zamierzacie wziąć ślub? zapytał Sergiusz, gdy usiedliśmy przy stole.
Tak, i nie zamierzamy tego dyskutować odpowiedział stanowczo Jan.
Zgoda. Ale co popycha was do tak pośpiesznego kroku? Czy spodziewacie się jeszcze dziecka?
Nie, co ty! zakręciła głową Anna, rumieniąc się.
W mojej głowie pojawił się szalony pomysł. Czyżby relacja między Anną a Janem nie była jeszcze na tyle dojrzała, by przyniosła potomstwo? Brzmiało to nierealnie, ale…
Dlaczego pośpieszacie się z weselem?
Bo inaczej Mikołaj przyjdzie do domu dziecka odwróciła wzrok Anna.
Dlaczego dziecko mogłoby zostać zabrane? zapytał surowo Sergiusz.
Bo jego mama zmarła w więzieniu wyszeptała Anna, a jej usta drżały.
Anno, nie musisz nic wyjaśniać! wtrącił się Jan. Mamo i tato, proszę, przyjmijcie to, co powiedziałam przez telefon. Reszta to sprawa nasza z Anną!
Jan, poczekaj przerwała Anna. Jeśli jesteśmy razem, twoi rodzice i moja rodzina muszą o tym wiedzieć. Nie zamierzam ukrywać tego przed nimi.
Anna zamilkła, a my z Sergiuszem spojrzeli na siebie.
Anno, czy Michał nie jest twoim synem? zapytałam nieśmiało.
Nie! Mikołaj jest moim przyrodnim bratem, po mamie, ojcowie mamy różni.
W tym momencie miałam ochotę rozłupać wszystkich, ale powstrzymałam się. Anna kontynuowała:
Moja mama zmarła w więzieniu, sercowa wada ją doprowadziła. Mówią, że przeżyła długo z takim diagnozą. Poza tym miała wybuchowy temperament.
Anna wzięła łyżkę herbaty i westchnęła ciężko. Słowa nie przychodziły jej łatwo, ale kontynuowała:
Po raz pierwszy moja mama trafiła do więzienia po kłótni z ojcem, potrąciła starszą panią na przejściu dla pieszych. O tym pisały gazety.
Kiedy ją posadzono, ojciec zabrał mnie i zostaliśmy osobno. Zanim mama opuściła więzienie, ojciec ponownie się ożenił. Nie winię go za porzucenie matki w trudnym momencie. Mama była trudnym człowiekiem, a ojciec miał z nią problemy. Nowa żona ojca, Tekla, jest bardzo łagodna, mamy z nią świetne relacje. Dlatego właśnie, dzięki ojcu, moje życie było stabilne; uważam Teklę i ojca za swoją prawdziwą rodzinę.
Anna znów się zatrzymała. Zauważyłam, jak Jan i Anna trzymają się za ręce pod stołem i nagle zdałam sobie sprawę, że najgorsza część jej opowieści jeszcze przed nami.
Trzy lata temu moja mama zakochała się, straciła rozum. Denys był o dziesięć lat młodszy od niej. Miałem małego braciszka, Mikołaja. W ich rodzinie nie było kłótni, ale sąsiedzi w sądzie usłyszeli ich krzyki,I tak, pomimo wszystkich zakrętów losu, nasza rodzina odnalazła własny spokój i radość, a ja w końcu mogłam spokojnie wypić herbatę, patrząc na przyszłość pełną nieprzewidywalnych, lecz pięknych chwil.
