Beata Wesołowska wysiadła z pociągu na dworcu w Piotrkowie Trybunalskim za kwadrans siódma i od razu wiedziała, że coś jest nie tak. Telefon córki milczał od trzech dni. A Renata nigdy nie milczała dłużej niż jeden.
Wróciła z Wrocławia, gdzie doglądała siostry po operacji biodra, i pierwsze, co zrobiła po przekroczeniu progu mieszkania, to nie rozpakowanie walizki, tylko telefon do Renaty. Nie odebrała. Za drugim razem też nie. Beata usiadła na taborecie w kuchni, obok stał kaktus, który podlewała od ośmiu lat i który akurat teraz wypuścił mały czerwony kwiat, zupełnie nie w porę.
Zadzwoniła po raz trzeci i wtedy Renata odebrała, głosem, jakim się mówi przez zaciśnięte gardło.
— Mamo, Dawid przepisał warsztat na siebie. Cały. Bez mojej wiedzy.
Beata przez chwilę nie rozumiała, o czym mowa. Warsztat samochodowy przy ulicy Słowackiego prowadził jeszcze jej mąż, Krzysztof, zanim zmarł jedenaście lat temu. Firmę przejął zięć, Dawid, mąż Renaty — na papierze wspólnie, pół na pół, tak było ustalone od początku, bo Renata też tam pracowała, w biurze, liczyła faktury, umawiała klientów. Warsztat wart był sto dwadzieścia tysięcy złotych, tyle wyceniał rzeczoznawca dwa lata temu, kiedy rozważali kredyt na nową halę.
— Jak to przepisał? — spytała Beata, choć już czuła, gdzie to zmierza.
— U notariusza. Miesiąc temu. Powiedział, że to dla bezpieczeństwa firmy, że tak doradził mu księgowy. A ja się dowiedziałam dopiero dzisiaj, bo przyszło pismo z urzędu skarbowego, zaadresowane tylko do niego.
W tle Beata słyszała płacz małej Zosi, siedmioletniej wnuczki, i szczekanie sąsiedzkiego psa za oknem, tego samego, który zawsze wył, kiedy w bloku obok ktoś odpalał kosiarkę.
Dawid pojawił się w warsztacie codziennie o siódmej rano, w tym samym granatowym kombinezonie, w którym kiedyś pracował tam Krzysztof. Renata mówiła, że to go ujęło — chłopak z dobrymi rękami, cichy, nie pił, nie awanturował się. Przez dziewięć lat małżeństwa nikt w rodzinie nie miał do niego zastrzeżeń. Może dlatego nikt nie zauważył, kiedy zaczął traktować firmę jak wyłącznie swoją.
Beata pojechała do Piotrkowa następnego dnia, autobusem, bo bilet na pociąg był o trzydzieści złotych droższy, a przy takich sprawach człowiek zaczyna liczyć każdy grosz z przyzwyczajenia, nie z konieczności. Zastała córkę przy stole kuchennym, z dokumentami rozłożonymi jak karty do pasjansa, które się nie chce ułożyć.
— Rozmawiałaś z nim? — spytała Beata.
— Powiedział, że to tylko formalność. Że nic się nie zmienia, że dalej będziemy razem prowadzić warsztat, tylko papierowo jest wygodniej na jedną osobę. Mamo, on nawet nie spojrzał mi w oczy, kiedy to mówił.
Beata wzięła do ręki akt notarialny. Data, pieczęć, podpis Dawida równy i pewny, jakby to była rzecz najzwyklejsza pod słońcem. Obok leżała kopia starej umowy sprzedaży warsztatu sprzed jedenastu lat, tej samej, w której na drugiej stronie, drobnym drukiem, widniał zapis: udziały równe, pięćdziesiąt na pięćdziesiąt, oboje małżonkowie.
— To nieważne, córeczko — powiedziała Beata, składając kartkę. — Ten akt nie unieważnia tamtej umowy. On mógł przepisać tylko to, co było jego.
Renata pokręciła głową, bo nie miała siły wierzyć w cokolwiek tego wieczoru. Za oknem przejechał tramwaj linii numer dwa, ten sam, którym Krzysztof jeździł codziennie do pracy przez dwadzieścia lat, zanim kupił używanego fiata punto.
Nazajutrz Beata zadzwoniła do Grażyny Kubiak, prawniczki, z którą znała się jeszcze z czasów, gdy razem chodziły na kurs bukietiarski w Domu Kultury — dawno, zanim którakolwiek z nich pomyślała, że będzie potrzebować adwokata bardziej niż kwiatów. Grażyna wysłuchała, poprosiła o skan obu dokumentów i oddzwoniła po dwóch godzinach.
— Renata ma prawo do połowy. Ten nowy akt jest bezskuteczny wobec jej udziału, bo Dawid nie mógł przepisać czegoś, co nie było w całości jego. Trzeba złożyć wniosek do sądu o stwierdzenie nieważności części czynności notarialnej. To potrwa, ale wygracie.
Beata przekazała to córce tego samego wieczoru, siedząc na brzegu łóżka Zosi, która już spała, przytulona do pluszowego jeża z jednym uchem. Renata słuchała, zaciskając dłonie na kołdrze, a potem powiedziała coś, czego Beata się nie spodziewała.
— Ja nie chcę wojny, mamo. Ja chcę wiedzieć, dlaczego on to zrobił.
Odpowiedź przyszła sama, trzy dni później, kiedy do drzwi warsztatu zapukał komornik z zawiadomieniem o zajęciu majątku Dawida z tytułu długu, o którym Renata nigdy nie słyszała — sto sześćdziesiąt tysięcy złotych pożyczone od kuzyna na inwestycję w giełdę kryptowalut, inwestycję, która się nie powiodła. Dawid przepisał warsztat na siebie nie po to, żeby wyrzucić żonę, tylko po to, żeby uchronić majątek przed egzekucją — sądząc naiwnie, że jeśli firma będzie formalnie "rodzinna", ale zapisana tylko na niego, łatwiej będzie nią zarządzać przy spłacie długu. Zamiast tego naraził na zajęcie cały warsztat, także tę połowę, która nigdy nie była jego.
Renata usiadła wtedy w tym samym biurze, gdzie od lat liczyła faktury, i przez chwilę patrzyła na kalendarz na ścianie z odhaczonymi terminami przeglądów. Potem wzięła telefon i zadzwoniła do Grażyny.
— Chcę złożyć wniosek. Chcę wydzielić moją połowę i przepisać ją na córkę, w depozyt do jej pełnoletności. Niech komornik zajmie to, co jego. Moje ma zostać poza tym.
Trzy tygodnie później, w sali sądu rejonowego przy ulicy Dąbrowskiego, zapadło postanowienie zabezpieczające: pięćdziesiąt procent udziałów w warsztacie wraca do Renaty, z wpisem do księgi wieczystej, niezależnie od toczącej się egzekucji wobec Dawida. Beata siedziała na sali w drugim rzędzie, obok Grażyny, i patrzyła, jak córka podpisuje dokument spokojną ręką, bez drżenia.
Dawid czekał na korytarzu, w tym samym granatowym kombinezonie, bo przyjechał prosto z warsztatu. Kiedy Renata wyszła, podszedł, chciał coś powiedzieć.
— Będziesz miał swoją połowę do rozliczenia z komornikiem — powiedziała, trzymając teczkę z papierami przy piersi. — Moja połowa już nie jest twoją sprawą.
Nie podniosła głosu. Nie było sceny, jakiej można by się spodziewać po takim zdaniu. Dawid stał w korytarzu jeszcze długo po tym, jak zamknęły się drzwi windy, w której Renata zjeżdżała razem z matką, trzymając teczkę tak, jakby ważyła więcej niż papier — jakby ważyła te wszystkie jedenaście lat pracy w biurze, które teraz miały wreszcie swoją cenę, zapisaną czarno na białym w księdze wieczystej numer sto czterdzieści dwa łamane przez dwadzieścia jeden.
