Warsztat po Kazimierzu
Beata Nowicka trzymała w rękach fakturę z warsztatu samochodowego przy Puławskiej i czytała jedno zdanie trzeci raz. Sto dwadzieścia tysięcy złotych. Tyle kosztowały nowe podnośniki, lakiernia proszkowa i remont dachu, który przeciekał od trzech lat. Wszystko opłacone z konta firmowego. Jej konta, a raczej konta, które od jedenastu lat prowadziła razem z mężem, Piotrem.
Za oknem biura, w bloku na Grochowie, sąsiadka wieszała pranie na balkonie i dwa gołębie kłóciły się o okruch bułki na parapecie. W radiu leciała stara piosenka Maryli Rodowicz, ktoś ją przyciszył do szeptu, bo Beata nie znosiła hałasu, kiedy liczyła pieniądze.
Warsztat "Kazimierz Nowicki i Synowie" założył jej teść czterdzieści dwa lata temu, w garażu przy Grochowskiej, gdzie naprawiał najpierw fiaty, potem ople. Kazimierz zmarł w lutym, w wieku siedemdziesięciu ośmiu lat, i zostawił firmę synowi, Piotrowi. Ale to Beata, księgowa z zawodu, przez jedenaście lat prowadziła rachunki, płaciła ZUS, negocjowała z dostawcami części u Bosch i Motointegratora. To ona wyciągnęła warsztat z długów w dwa tysiące siedemnastym, kiedy klienci przestali przyjeżdżać po aferze z podróbkami olejów.
Teraz na fakturze widniało nazwisko: Karolina Wroniak. Nowa dziewczyna Piotra. Poznali się cztery miesiące temu, kiedy Beata jeszcze mieszkała z mężem w tym samym mieszkaniu, spała w tym samym łóżku i wierzyła, że kłótnie o pieniądze to zwykła rutyna każdego małżeństwa.
— Piotr przepisał udziały — powiedziała córka, Zosia, wchodząc do kuchni z telefonem w ręku. Miała dwadzieścia trzy lata, studiowała prawo na UW i to ona pierwsza sprawdziła KRS. — Mamo, on przepisał pięćdziesiąt procent warsztatu na tę Karolinę. Tydzień po pogrzebie dziadka.
Beata odłożyła fakturę na stół, obok kubka z zimną kawą, na którym od rana zbierał się kożuch.
— Tydzień po pogrzebie — powtórzyła.
— I zablokował ci dostęp do konta firmowego. Napisał, że "reorganizuje strukturę".
Zapach smażonej cebuli wciąż unosił się w kuchni, bo Beata gotowała obiad, gdy przyszła ta wiadomość od księgowej z zewnętrznego biura, uprzedzającej, że hasła zostały zmienione. Telewizor w salonie mamrotał wiadomości, nikt go nie wyłączył. Pies sąsiadów zza ściany szczekał na listonosza, jak co dzień o czternastej.
Piotr zadzwonił wieczorem. Beata odebrała, bo nie miała powodu unikać rozmowy.
— Musisz zrozumieć, że warsztat to teraz inna firma — powiedział, jakby czytał z kartki. — Karolina wniosła kapitał, ma doświadczenie w marketingu, to dla nas szansa na rozwój.
— Jedenaście lat, Piotr. Sto dwadzieścia tysięcy na sam remont dachu z pieniędzy, które ja wynegocjowałam z dostawcami.
— To były pieniądze firmy.
— Firmy, w której miałam być cichym wspólnikiem od dwóch tysięcy dwudziestego pierwszego. Umowa jest u notariusza przy Alei Waszyngtona.
W słuchawce zaległo milczenie, kilka sekund za długie jak na zwykłe zdziwienie.
— Jaka umowa?
Beata otworzyła szufladę kredensu, tę zamykaną na kluczyk, który nosiła na łańcuszku razem z krzyżykiem po matce. Wewnątrz leżała teczka z aktem notarialnym, podpisanym przez Kazimierza własnoręcznie, zanim jeszcze zdiagnozowano mu raka trzustki. Stary Nowicki nie ufał synowi w kwestiach pieniędzy, mawiał, że Piotr "ma dobre serce i dziurawą kieszeń". Dlatego poszedł z Beatą do notariusza po cichu, bez wiedzy Piotra, i zapisał jej dwadzieścia pięć procent udziałów w zamian za lata pracy w księgowości warsztatu. W akcie zapisał też jedno zdanie, które Beata znała na pamięć: żadna zmiana struktury właścicielskiej spółki ani żadna dyspozycja środkami z rachunku firmowego powyżej pięciu tysięcy złotych nie mogą nastąpić bez pisemnej zgody Beaty Nowickiej, pod rygorem nieważności. Dokument leżał w tej szufladzie od trzech lat, czekając na moment, którego Beata nigdy nie chciała, żeby nadszedł.
— Twój ojciec zabezpieczył mnie, zanim umarł — powiedziała. — Zapisał w akcie, że bez mojej zgody nie ruszysz ani udziałów, ani większych kwot z konta. Nie mogłeś sprzedać ani przepisać moich dwudziestu pięciu procent, bo one nigdy nie były twoje do rozdania.
— To jakiś żart. Tato mi nigdy o tym nie wspomniał.
— Bo nie chciał kłótni, dopóki żył. Zostawił to mnie.
— Zaraz to sprawdzę u notariusza i się okaże, że coś kręcisz.
— Sprawdź. Adres masz w telefonie od Zosi. Jutro rano będę w warsztacie o ósmej. Z prawnikiem.
Rozłączyła się pierwsza. To było coś nowego — do tej pory zawsze to Piotr kończył rozmowy, kiedy robiło się niewygodnie.
Zosia stała w progu kuchni, trzymając w dłoni resztkę tostu, którego nie dojadła.
— Miałaś to całą dobę i nic nie powiedziałaś?
— Czekałam, aż będzie potrzebne.
Następnego dnia, o ósmej piętnaście, Beata stała przed bramą warsztatu przy Grochowskiej razem z mecenas Aliną Kordas, prawniczką, którą znała jeszcze z czasów studiów wieczorowych. Metalowa brama była uchylona, w środku słychać było kompresor i radio nastawione na stację z hitami lat dziewięćdziesiątych. Zapach smaru, gumy i kawy z automatu mieszał się z chłodnym wrześniowym powietrzem.
Piotr wyszedł zza podnośnika w tym samym kombinezonie roboczym, który nosił jeszcze za życia ojca. Za nim, w biurze przeszklonym od podłogi, siedziała Karolina z laptopem, w eleganckim płaszczu nieprzystającym do zapachu oleju silnikowego dookoła.
— Dzwoniłem do notariusza Bilskiego — powiedział Piotr, zanim Beata zdążyła się odezwać. — Nie chciał nic potwierdzać przez telefon, mówił, że to musi być na piśmie. Więc na razie to twoje słowo przeciwko papierowi, którego nie widziałem.
Mecenas Kordas otworzyła teczkę i podała mu kopię aktu notarialnego.
— To jest ten papier, panie Nowicki. Pan Kazimierz Nowicki, w obecności notariusza Jerzego Bilskiego, przekazał dwadzieścia pięć procent udziałów w spółce na rzecz Beaty Nowickiej dnia czternastego czerwca dwa tysiące dwudziestego trzeciego roku, z zastrzeżeniem, że dyspozycje udziałami i środkami powyżej pięciu tysięcy złotych wymagają jej zgody. Dokument jest ważny, zarejestrowany, i nie podlegał żadnym zastrzeżeniom testamentowym.
Piotr wziął kartkę do ręki, przesunął palcem po podpisie ojca, jakby sprawdzał, czy atrament jest prawdziwy.
— To mógł mu ktoś podsunąć, kiedy już był chory. Nie był sobą w ostatnich miesiącach.
— Data to czerwiec, Piotr. Tata zachorował we wrześniu. Był wtedy zdrowy jak ryba i sam ci to powtarzał — wtrąciła Zosia, która stała przy bramie z teczką ojca w dłoni, bo to ona wyciągnęła z domowego archiwum wyniki badań dziadka.
Karolina wyszła z biura, słysząc podniesione głosy, z telefonem przyciśniętym do ucha.
— Piotrek, ty mi mówiłeś, że masz pełne prawa do firmy — powiedziała, a jej głos drżał bardziej z wściekłości niż ze strachu. — Ja w to wniosłam trzydzieści tysięcy z odprawy.
— Bo miałem pełne prawa. Do moich siedemdziesięciu pięciu procent — odpowiedział Piotr, nie patrząc jej w oczy.
— Twoich siedemdziesiąt pięć procent nadal jest twoje — powiedziała Beata, kładąc na biurku drugą kopię dokumentu, tę samą, którą mecenas Kordas przygotowała dla działu prawnego banku. — Ale moje dwadzieścia pięć zostaje moje. Konto firmowe zostało dziś rano zablokowane przez bank na mój wniosek, jako współwłaścicielki, w związku ze sporem o dysponowanie środkami bez wymaganej zgody.
Wyjęła telefon i pokazała ekran z aplikacją bankową: historię operacji z ostatnich dwudziestu czterech godzin, w tym próbę przelewu dwudziestu tysięcy złotych na konto Karoliny, wstrzymaną przez bank do czasu wyjaśnienia zgłoszonego sporu.
— Chciałeś to przelać zanim jeszcze wysechł atrament pod aktem u dziadka — powiedziała Zosia, patrząc na ojca.
Piotr usiadł na starym krześle biurowym, tym samym, na którym siadywał jego ojciec przy każdej naradzie z klientami. Milczał chwilę, obracając w palcach kluczyk od bramy warsztatu.
— Nie mogłem czekać, aż wszystko rozjedzie się na pół roku sporów — powiedział w końcu. — Karolina ma plan na ten warsztat, chciałem to ruszyć, zanim…
— Zanim ja się zorientuję — dokończyła za niego Beata.
Karolina zebrała swoje rzeczy z biurka, laptop, kubek z logo agencji reklamowej, w której pracowała wcześniej.
— Trzydzieści tysięcy, Piotr — powtórzyła, zapinając płaszcz. — Mówiłeś, że to czysta sprawa, że tylko podpisujemy papiery u notariusza. Nie mówiłeś, że masz macochę z aktem w szufladzie.
Wyszła bez pożegnania, zatrzaskując za sobą szklane drzwi tak mocno, że zadrżała framuga.
Piotr wpatrywał się przez chwilę w drzwi, za którymi zniknęła, potem w akt notarialny leżący na biurku między nimi.
— Umówimy się jutro na doprecyzowanie zasad zarządu — powiedziała Beata, zbierając dokumenty do teczki. — Do tego czasu bank trzyma konto zablokowane, dopóki nie podpiszemy nowych zasad autoryzacji przelewów.
Na zewnątrz zaczął padać drobny deszcz, taki, który we wrześniu w Warszawie potrafi trwać do wieczora bez przerwy. Beata otworzyła parasol i przeszła obok tablicy z logo firmy, tej samej, którą Kazimierz własnoręcznie malował czterdzieści dwa lata temu. Farba była już wyblakła, litery ledwo dawało się odczytać.
Telefon w jej kieszeni zawibrował. Zosia napisała jedno zdanie: "Notariusz oddzwonił, potwierdził wszystko na piśmie. Jedziemy do domu czy do biura?"
Beata schowała telefon, poprawiła teczkę pod pachą i skręciła w stronę przystanku, na który właśnie wjeżdżał autobus linii sto osiemdziesiąt pięć.
